Shkruan: Fatmir HOXHA

Fushatat politike janë pasqyra e kulturës politike të një shteti. Ato tregojnë jo vetëm programet dhe premtimet e partive, por edhe nivelin e etikës, përgjegjësisë dhe respektit ndaj qytetarëve. Në një demokraci të shëndetshme, fushata duhet të jetë garë idesh, vizioni dhe argumentesh. Fatkeqësisht, historia politike botërore dhe ajo e Kosovës na ka treguar se jo gjithmonë ndodh kështu.

Historia politike njeh raste kur etika është përdorur si forcë bashkuese dhe zhvillimore. Pas Luftës së Dytë Botërore, shumë vende evropiane ndërtuan demokraci të forta duke vendosur interesin publik mbi interesat partiake. Liderë si Nelson Mandela apo Vaclav Havel treguan se politika mund të udhëhiqet nga morali, pajtimi dhe përgjegjësia kombëtare. Ata fituan pushtetin jo duke përçarë qytetarët, por duke bashkuar shoqërinë rreth idealeve të përbashkëta.

Nga ana tjetër, historia njeh edhe anën e errët të fushatave politike. Propaganda, manipulimi, gjuha e urrejtjes dhe premtimet mashtruese kanë sjellë përçarje dhe kriza të mëdha në shumë vende. Kur politika përdor frikën dhe emocionet për të fituar vota, demokracia fillon të dobësohet. Në shumë raste historike, mungesa e etikës në politikë ka çuar në humbje të besimit qytetar dhe në degradim institucional.

Edhe Kosova ka kaluar nëpër faza të ndryshme politike. Pas luftës, qytetarët kishin shpresë të madhe se politika do të ndërtonte institucione të forta dhe një shtet të drejtë. Ka pasur momente pozitive, kur uniteti politik dhe interesi shtetëror janë vendosur mbi dallimet partiake, sidomos në periudhat më të rëndësishme për konsolidimin e shtetit dhe pavarësisë së Kosovës.

Por në shumë raste, fushatat politike në Kosovë janë shndërruar në beteja personale, akuza, propagandë dhe polarizim të shoqërisë. Në vend të debatit për ekonomi, arsim, shëndetësi apo zhvillim afatgjatë, shpesh dominon gjuha e sulmeve dhe e përçarjes. Premtimet e mëdha pa mbulim kanë krijuar zhgënjim te qytetarët dhe kanë ulur besimin ndaj institucioneve.

Etika në fushata politike nuk nënkupton vetëm respektimin e ligjit. Ajo nënkupton respekt ndaj qytetarit, ndaj së vërtetës dhe ndaj vetë shtetit. Një parti politike që përdor gjuhë fyese, manipulime apo dezinformata mund të fitojë vota përkohësisht, por humb besimin afatgjatë të shoqërisë.

Kosova ka nevojë për një kulturë të re politike. Një kulturë ku partitë konkurrojnë me ide dhe jo me urrejtje. Ku debati zhvillohet me argumente dhe jo me fyerje. Ku pushteti shihet si përgjegjësi dhe jo si privilegj personal.

Demokracia forcohet atëherë kur qytetari voton me vetëdije dhe kur politika vepron me etikë. Në fund, historia ka treguar se shtetet më të forta nuk janë ato me politikanët më agresivë, por ato ku politika ndërtohet mbi moral, përgjegjësi dhe respekt ndaj popullit.