Qytetarët e Ulqinit janë të shqetësuar dhe të ofenduar nga fakti që qeveria mori vendimin për t`ia dhënë me qira Plazhin e Madh një kompanie nga Emiratet e Bashkuara Arabe me votim të ministrave në një grup WhatsApp. Ministrat e morën mesazhin në orën 20:00 dhe atyre iu dha vetëm një orë për të deklaruar për diçka për të cilën nuk kishin informacion të mjaftueshëm.

Kush mban përgjegjësi që në Mal të Zi është vendosur tabela e komunikacionit që e paraqet qytetin e Pejës në Kosovë si pjesë e Serbisë, ka pyetur kryetari i Komunës së Ulqinit Genci Nimanbegu në letrën e tij të hapur drejtuar kryeministrit të Malit të Zi, Milojko Spajiq. Në vend të përgjigjes publike, Administrata e Trafikut të Malit të Zi, duke ia bartur përgjegjësinë kontraktorit – kompanisë që ka vendosur shenjat e komunikacionit, ka hequr dje shenjën e diskutueshme rrugore për Pejën, tha Nimanbegu për RTK Live, duke shtuar se këtu nuk bëhet fjalë vetëm për komunikacion, por për një problem shumë më serioz.

“Është koha që Qeveria aktuale e Malit të Zi të deklarojë qartë se nuk ka dilemë për statusin shtetëror të Republikës së Kosovës. Mali i Zi, dua t’ju rikujtoj, e ka njohur Republikën e Kosovës në vitin 2008, e cila është e qartë se ende nuk është pranuar nga një pjesë e shumicës aktuale në pushtet. Fakti është se ka dualitet brenda qeverisë, që konfirmohet nga një numër pothuajse joegzistues i takimeve mes ministrave tanë me ata të Qeverisë së Kosovës. Marrëdhënia e tillë vështirëson bashkëpunimin mes vendeve të rajonit”, thotë kryetari i Komunës së Ulqinit, Genci Nimanbegu.

Kryetari i Kuvendit dhe lideri i Demokracisë së Re Serbe pro-ruse, Andrija Mandiq, prej kohësh refuzon të vendosë në rend dite çështjen e zgjedhjes së ambasadorit malazez në Prishtinë. A është ky dualiteti për të cilin po flisni?

Kjo është e saktë. Radio Televizioni i Malit të Zi, si medium publik, në emisionin qendror të lajmeve në orën shtatë e gjysmë njoftoi se komisioni përkatës parlamentar kishte emëruar atë ditë ambasadorin e Malit të Zi në Beograd. Lajmi i shkurtër dhe konciz për emërimin e ambasadorit të Malit të Zi në Prishtinë, i cili u zgjodh në të njëjtën ditë dhe në të njëjtën seancë të komisionit parlamentar, është publikuar vetëm në Ditarin e mesnatës, i cili tregon qartë qëndrimin e politikanëve në pushtet, politikanëve që kontrollojnë RTMZ-në, gazetarëve dhe redaksisë ndaj Republikës së Kosovës.

Që qëndrimi i Qeverisë së Malit të Zi të ndryshojë edhe në këtë kuptim, është e nevojshme qëndrimi shtetëror dhe udhëzimet e qarta për ministrat dhe qeveritarët nga kryeministri Milojko Spajiq. Fatkeqësisht, kryeministri ynë është i zënë me gjëra të tjera.

Supozoj se i referoheni marrëveshjes ndërmjet kryeministrit Spajiq dhe zëvendëskryeministrit të Qeverisë së Emirateve të Bashkuara Arabe (EBA), Sheikh Abdullah Bin Zayed Al Nahyan, për bashkëpunim ekonomik dhe investim të përbashkët, ku përfshihet edhe ideja e kompanisë “Emmar”, në pronësi të biznesmenit arab Mohamed Alabar, për të marrë me qira  për 99 vjet Plazhin e Madh të Uqlinit, nga Port Milena deri në hyrje të Bunës?

Veprimtaritë e sipërpërmendura të kryeministrit kanë tronditur seriozisht marrëdhëniet tona me Qeverinë e Malit të Zi dhe me vetë Spajiqin. Komuna që unë drejtoj, komuna e Ulqinit, mori një goditje shumë të fortë nga ajo anë në mars në formën e një kërcënimi se qeveria malazeze mund t’i jepte me qira pjesën më tërheqëse të bregdetit tonë, ato njëzet kilometra katrorë të Plazhit të Madh të Ulqinit, me qira  për 99 vjet për “ndonjë subjekt” – siç thotë marrëveshja – nga Emiratet e Bashkuara Arabe. Për më tepër, kjo punë po bëhet në mënyrë jotransparente dhe është në kundërshtim të drejtpërdrejtë me rrugën tonë evropiane.

Është detyrim i shtetit që të kujdeset për qytetarët e saj, jo vetëm për investitorët.

Në vend që të na ndihmojë në zgjidhjen e problemeve reale me të cilat ballafaqohemi si pushtet lokal, kryeministri Spajiq ka shpenzuar një sasi të madhe kohe dhe energjie duke u marrë ekskluzivisht me këtë temë. Shteti i Malit të Zi sikur varet vetëm nga një çështje: shitja e Plazhit të Madh në Ulqin. Nuk varet! Të udhëheqësh një vend është një punë serioze, e cila përfshin edhe koordinimin e aktiviteteve të caktuara, që kam frikë se nuk është ambicie e kryeministrit Spajiq.

Investitori nga Emiratet e Bashkuara Arabe është kompania që ndërtoi “Beogradin mbi ujë”?

Po, është e njëjta kompani. Edhe pse në fillim të marsit të këtij viti është riregjistruar në Mal të Zi, menjëherë ka marrë të drejtën për të marrë pjesë në tender. Nga 18 vendet e kërkuara, ajo ka marrë nëntë prej tyre, gjë që ngre dyshime se ajo po lëviz në drejtim të monopolizimit të Plazhit të Madh. Në këtë kuptim, pres një reagim nga organet kompetente shtetërore, edhe pse dyshoj se do të ndodhë.

Reagimin e kujt e prisni?

Agjencitë e konkurrencës, për shembull. Por edhe organe të tjera shtetërore, të cilat do të trajtonin faktin se ligjet malazeze që lidhen me këtë fushë nuk janë të mira.

Si nuk janë të mira?

Si mund të marrë pjesë një kompani e huaj pa referenca në një tender për një të mirë publike që jepet me koncesion? Ligje të tilla nuk janë në interes të qytetarëve.

Pse thoni se marrëveshja me Emiratet e Bashkuara Arabe nuk është në përputhje me rrugën evropiane të Malit të Zi? Çfarë thotë Brukseli?

Shpejtësia me të cilën ndodh gjithçka – nga shfaqja e një investitori të mundshëm deri te lidhja e një kontrate me të dhe dërgimi i një propozimi për qiranë në parlament – është befasuese. Gjithçka përfundoi në më pak se një muaj. Nuk besoj se zyrtarët evropianë janë mjaft të informuar, ndaj nuk mund të kem ende një qëndrim të qartë për këtë.

Kryeministri ka manipuluar edhe në seancat e Qeverisë.

Si?

Nuk do ta besoni, ministrat janë për të mbështetur marrëveshjet e nënshkruara nga kryeministri Spajiq ao nga Emiratet e Bashkuara Arabe votuan në grupin WhatsApp. Dhe ne po flasim për një marrëveshje ndërkombëtare, një marrëveshje me një vend tjetër; në lidhje me dokumentet që lejojnë investitorët të anashkalojnë shumë ligje malazeze. Ministrat e votuan atë në një grup WhatsApp!? Vështirë se do të gjeni një rast të ngjashëm në historinë e qeverive në rajon dhe në botë. Në të njëjtën kohë, ministrat e morën mesazhin në orën 20:00 dhe atyre iu dha vetëm një orë kohë për të deklaruar diçka për të cilën sigurisht nuk kishin informacion të mjaftueshëm, gjë që është e tmerrshme dhe e papranueshme.

Po ashtu, hulumtimi i OJQ-ve përkatëse malazeze tregon se më shumë se 50 për qind e seancave të Qeverisë së kryeministrit Milojko Spajiq janë mbajtur në këtë mënyrë.

Elektronike?

Po. Ministrat e Spajiqit votojnë tema të rëndësishme pa takime, pa diskutim, pa debat. Ata vetëm tundin kokën.

Qytetarët e Ulqinit janë të shqetësuar dhe të ofenduar nga fakti që qeveria mori një vendim kaq të rëndësishëm për dhënien me qira të Plazhit të Madh duke votuar ministrat në një grup WhatsApp. Kjo është e pavlerë dhe shumë e keqe për demokracinë tonë dhe rrugën tonë evropiane. Synimi ynë është sundimi i ligjit, transparenca e vendimeve dhe respektimi i ligjit, jo traktatet e turbullta ndërkombëtare, të cilat anulojnë gjithçka që është planifikuar me dekada dhe që ka qenë vizion i brezave të ulqinasve.

Kryeministri Spajiq përsërit se një biznesmen arab është i gatshëm të investojë tridhjetë miliardë dollarë në Ulqin dhe se ju po përpiqeni ta parandaloni atë?

Këto janë manipulime famëkeqe. Kuvendi i Komunës së Ulqinit ka arritur dy herë të njëjtat përfundime: afirmojmë zhvillimin e qëndrueshëm dhe konfirmojmë mirëseardhjen tonë për investitorët e huaj, të cilëve Ulqini ka çfarë të ju ofrojë. Fatkeqësisht, kryeministri Spajiq nuk dëshiron të dëgjojë ofertën tonë për investitorët e mundshëm, por përkundrazi i ofron kompanisë gjithçka nga Emiratet e Bashkuara Arabe: natyrë të mbrojtur, zona të gjelbra… Kur pamë idetë e investitorit, mbetëm të shtangur.

Pse?

Sepse kontrata vlen për të gjithë Plazhin e Madh. Kjo do të krijonte problem për qytetarët e Ulqinit, rreth njëzet mijë prej tyre, të cilët kanë objekte në pjesën tjetër.

Çfarë problemi?

Problemin e daljes në det. Kam dëgjuar nga kryeministri Spajiq se pjesa më e madhe e vijës bregdetare të marrë me qira do të jetë zona ekskluzive e plazheve, në të cilat qytetarët nuk do të kenë akses. Megjithatë, kjo nuk është e përcaktuar dhe e qartësuar plotësisht as në kontratë; Nuk ka studime fizibiliteti, nuk ka diskutime publike ku do të dëgjoheshin mendimet e ekspertëve të turizmit, ekologëve, planifikuesve, ekspertëve të kulturës, sociologëve… Asgjë! Në këtë kuptim synimin e kryeministrit për dhënien me qira të Plazhit të Madh e shohim si përpjekje për të pushtuar potencialisht Ulqinin, pra si synim të Qeverisë së Malit të Zi për të ndërtuar një qytet të ri ku nuk ka nevojë të ndërtohet një qytet i ri.

Qeveria e kryeministrit Spajiq përfshin ministra nga dy koalicione të partive shqiptare dhe një parti shqiptare. Cili është qëndrimi i tyre? Keni folur me ta?

Po, kemi folur. Jemi plotësisht dakord kur bëhet fjalë për këtë problem. Më e rëndësishmja: ky dakordim është konfirmuar edhe Kuvendi i Komunës së Ulqinit. Domethënë, të gjitha partitë politike dhe qytetarët mendojnë përafërsisht atë që jua kam paraqitur tashmë si qëndrim personal. Dhe ky është çelësi.

Megjithatë, ajo që është shqetësuese është armiqësia që partia e kryeministrit Spajiq (Lëvizja Evropa Tani) shfaq publikisht ndaj Ulqinit dhe banorëve të tij. Tashmë ka filluar shantazhet, shpifja e gjithë komunitetit, akuzat se Ulqini është komunë që ka marrë para nga fonde të caktuara, gjë që është e pasaktë dhe bie ndesh me normat elementare njerëzore. Kryeministri Spajiq padyshim e ka kthyer kundër tij gjithë Ulqinin, duke refuzuar me këmbëngulje të kuptojë se ulqinakët nuk do ta pranojnë atë që ai propagandon.

A do të japin dorëheqjen ministrat shqiptarë nëse kryeministri Spajiq realizon atë që synon?

Pres koordinim të aktiviteteve në rast se, për shembull, Spajiq insiston në zbatimin e kontratës. Nuk kam asnjë dyshim që partitë shqiptare do të ndërmarrin hapat e duhur. Në fund të fundit, ministri për të drejtat e njeriut dhe të pakicave, Fatmir Gjeka, në një tubim protestues që organizuam në Ulqin me atë rast tha se për të Ulqini është më i rëndësishëm se ministria që ai drejton.

Po zëvendëskryeministri Nik Gjeloshaj?

Pasi mori pjesë në konferencën për shtyp me kryeministrin Spajiq, fola me ministrin Gjeloshaj. Mësova se Gjeloshaj paraprakisht ka qenë i informuar se kontrata me Emiratet e Bashkuara Arabe siguron respektimin e votës së Komunës së Ulqinit, gjë që nuk është e vërtetë. Më 27 mars të këtij viti, Kuvendi i Komunës së Ulqinit konstatoi se ky megaprojekt ishte i papranueshëm për Ulqinin.

Çfarë tjetër është e papranueshme për ju?

Plani i kryeministrit Spajiq është që njëzet kilometra katrorë të bregdetit tonë t’ia dorëzojë një kompanie nga Emiratet e Bashkuara Arabe në një procedurë jotransparente dhe të vendosë dikush tjetër se kush do ta përdorë atë hapësirë. Në të njëjtën kohë, është e pranueshme për ne, që në përputhje me dokumentet tona të planifikimit, të biem dakord me investitorin dhe Qeverinë për shfrytëzimin e hapësirës së ofruar me qira. Dokumentet planifikuese për të cilat po flas janë miratuar me pëlqimin e Qeverisë së Malit të Zi, autoriteteve komunale dhe ekspertëve, si dhe me respekt të plotë të të gjitha procedurave ligjore, në përputhje me rrugën evropiane të Malit të Zi. Këtu përfshihet mbrojtja e hapësirës ekzistuese, mbrojtja e Kripores, mbrojtja e grykëderdhjes së Bunës dhe një pjesë e madhe e biodiversitetit që ka Plazhi i Madh.

Zëvendëskryeministri Nik Gjeloshaj, deputeti i të cilit është foli në tubimin tonë të protestës, do të mbështesë konkluzionet tona.

A jeni të shqetësuar që këshilltari i Partisë Boshnjake në Ulqin i mbështeti konkluzionet, ndërsa ministrat e partisë deklaruan mbështetjen e tyre për kryeministrin Spajiq?

Këtë e kuptoj si informacion të pamjaftueshëm nga ana e udhëheqjes së Partisë Boshnjake. Në ditët në vijim do të intensifikojmë komunikimin me ta dhe do t’u paraqesim argumentet tona.

A besoni se do t’ia dilni mbanë të parandaloni synimin e kryeministrit Spajiq për t’i dhënë me qira Plazhin e Madh një kompanie nga Emiratet e Bashkuara Arabe?

Kryeministri Spajiq kontrollon shumicën e mediave, veçanërisht ato që kanë të bëjnë me investitorët e huaj. Zhurma e Pobjedës dhe e portalit CDM është shurdhuese në këtë kuptim.

Nga ana tjetër, jam i kënaqur dhe optimist për aktivitetet e OJQ-ve që merren me korrupsionin dhe mbrojtjen e mjedisit. Qytetarët e Malit të Zi, publiku profesionist që monitoron parametrat ekonomikë dhe zhvillimin e vendit tonë, kanë shumë argumente dhe shpjegime se pse kjo që po kërkon kryeministri nuk është e mirë as për Ulqinin dhe as për Malin e Zi. Pres që nga kjo luftë të dalim fitues, pavarësisht se kryeministri po bën gjithçka që të gjithë të humbasim gjithçka në fund.

*Tamara Nikçeviq është bashkëpunëtore e RTK-së dhe mbulon tema nga rajoni