Shkruan: Idriz MORINA

Kur ne e kritikonim Vetëvendosjen dhe Albin Kurtin, se ata e kanë mbivendosë interesin personal dhe partiak mbi atë shtetëror, përkrahësit e tij, pa pikë turpi sulmonin duke akuzuar se ishin shpifje dhe urrejtje!

Por, tashmë zviceranët kanë zbuluar atë që po ndodhte para syve të verbër të diasporës në Zvicër – Bisedime sekrete, madje shumë miqësore ndërmjet negociatorit Besnik Bislimi dhe eksponentit kryesor të kriminelit -vrasës me snajper i fëmijëve, e zëdhënës i Millosheviçit, udhëheqësit të Serbisë proruse, Aleksandër Vuçiq.

Ky skandal shtetëror dhe kombëtar është zbuluar nga gazeta zvicerane NZZ.

Për ta bërë skandalin edhe më të madh janë kujdesur ‘patericat’ e Kurtit, që të parët të dalin të demantojnë, sipas detyrave të ndara nga “Zyra e propagandës – hibride”, dhe më pas sulen lakejtë me unifroma dhe pa uniforma, për të thënë se çdo gjë ishte publike, nuk kishte takime sekrete.

Pyetja është se nëse ju e keni ditur se ata po takohen, derisa qeveria ka refuzuar transparencën, pse nuk i keni bërë publike takimet dhe të tregoni ‘arritjet’ e takimeve!?

“Për vite me radhë, asgjë nuk doli në publik nga këto bisedime joformale. Fillimisht për to raportoi «NZZ am Sonntag» në vitin 2022; në nëntorin e kaluar, gazeta «Blick» shkroi për një takim ku kishin marrë pjesë mbi një duzinë politikanësh. Në Zvicër, megjithatë, deri më tani nuk ishte bërë publike se nga të dyja palët merrnin pjesë rregullisht edhe ministra. Sipas disa burimeve, mes tyre ishin zëvendëskryeministri i Kosovës, Besnik Bislimi – përgjegjës për negociatat me Beogradin – si dhe ministri i Jashtëm i Serbisë dhe ish-ambasadori në SHBA, Marko Gjuriq”, shkruan NZZ.

Kjo gazetë i referohet jo vetëm media apo burimeve të veta, por institucioneve të Zvicrës.

Ne e dimë, që lidhje me nacionalizmin shqiptar nuk keni, ani pse disa politikanë injorantë nga opozita ju kanë quajtur nacionalistë. Ju jeni fryma e internacionales socialiste (trashëgimtare e asaj komuniste – Kimnternes)! Vetë Mimoza është një dishepull e vetshpallur e komunizmit titist në Kosovë, pasi si kryetare e Gjakovës këmbëngulte që Fadil Hoxhës t’i ngrihej një monument. Projekti dështoi vetëm kur nacionalistët dhe njerëzit e arsyeshëm dhe ne disa në media e kundërshtuam fuqishëm.

“Në qytetin e vogël zviceran, përfaqësuesit e të dyja palëve flisnin me njëri-tjetrin aq lirshëm dhe familjarisht, saqë kjo i habiti edhe njohësit më të mirë të konfliktit”, shkruan gazeta zvicerane që Kusari e quan një gazetë shpifëse, indirekt duke akuzuar mediat në Kosovë që e cituan mediumin zviceran.

Pra, jo rastësisht VV-ja është kthyer në strehë të enveristëve dhe titistëve! Edhe tisistët edhe enveristët kishin një dashuri të pashoqe për serbët, aq sa shqiptarët e Kosovës nuk donin t’ia dinin për Shqipërinë, dhe po ashtu enveristët e Shqipërisë nuk donin t’ia dinin për shqiptarët e Kosovës dhe vetë Kosovën, si dhe për të gjithë shqiptarët jashtë Shqipërisë. E para ishte ideologjia, pastaj nuk zinte vend askund nacionalizmi.

Kusari i quan raportimet lajme të rrejshme, edhe pse artikulli thotë se qe 11 vjet Zvicra organizon kësolloj bisedimesh.

– Në vijim artikulli i plotë i gazetës zvicerane NZZ, i përkthyer nga gjermanishtja me IA!.

————————————————————————————————————–

Solothurni në vend të Gjenevës – Zvicra ndërmjetëson mes Kosovës dhe Serbisë

Me një dialog jozyrtar, Berna përpiqet të normalizojë marrëdhëniet ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës. Shërbimet e Mira janë në interes të Zvicrës.

Një politikan i lartë kosovar dhe një politikan i lartë serb ecin së bashku drejt hotelit të tyre, pasi kanë darkuar, nëpër qendrën e vjetër të Solothurnit. Skena, sipas burimeve të informuara, u vërejt në margjinat e bisedimeve konfidenciale që Zvicra i organizon rregullisht mes dy palëve në konflikt.

Nga jashtë, në të dyja anët dominojnë figurat e ashpra. Me tone pajtuese, politikanët mezi fitojnë vota. Por në qytetin e vogël zviceran, përfaqësuesit e të dyja palëve flisnin me njëri-tjetrin aq lirshëm dhe familjarisht, saqë kjo i habiti edhe njohësit më të mirë të konfliktit.

Për vite me radhë, asgjë nuk doli në publik nga këto bisedime joformale. Fillimisht për to raportoi «NZZ am Sonntag» në vitin 2022; në nëntorin e kaluar, gazeta «Blick» shkroi për një takim ku kishin marrë pjesë mbi një duzinë politikanësh. Në Zvicër, megjithatë, deri më tani nuk ishte bërë publike se nga të dyja palët merrnin pjesë rregullisht edhe ministra. Sipas disa burimeve, mes tyre ishin zëvendëskryeministri i Kosovës, Besnik Bislimi – përgjegjës për negociatat me Beogradin – si dhe ministri i Jashtëm i Serbisë dhe ish-ambasadori në SHBA, Marko Gjuriq.

Departamenti Federal i Punëve të Jashtme i Zvicrës (EDA) konfirmon me kërkesë se organizon dy deri në tri herë në vit bisedimet e Solothurnit. Dialogu ka qenë që në fillim i orientuar drejt shkëmbimit mes personave kyç të të gjitha partive të rëndësishme serbe dhe kosovare, thotë Roland Salvisberg, shefi i seksionit përkatës në Departamentin për Paqe dhe të Drejta të Njeriut të EDA-s. Të gjitha palët vendosin vetë se kë dërgojnë.

Kursi i ashpër i Kurtit

Si partnere shërben organizata amerikane joqeveritare Council for Inclusive Governance. Takimi i fundit u mbajt në fillim të dhjetorit. Marrin pjesë përfaqësues të partive në pushtet dhe të opozitës, si dhe të shoqërisë civile. Qëllimi është ndërtimi i besimit. Bisedimet, të cilat drejtohen nga EDA, synojnë të ndihmojnë në normalizimin e marrëdhënieve mes Beogradit dhe Prishtinës.

Konflikti ka kohë që vlon dhe është përshkallëzuar që nga viti 2008, kur Kosova shpalli pavarësinë nga Serbia. Qeveria e kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti, ndjek një politikë të ashpër ndaj pakicës serbe, për çka Bashkimi Evropian madje vendosi sanksione. Pakica vuan nga masat e njëanshme të Prishtinës.

Serbia, ndërkohë, vazhdon edhe sot të refuzojë njohjen e shtetësisë së Kosovës. Beogradi lëshon vazhdimisht kërcënime dhe ka shkelur marrëveshjen për të mos e penguar Kosovën në anëtarësimin në organizata ndërkombëtare.

Presidenti serb Aleksandar Vuçiq, ashtu si edhe Kurti, e instrumentalizojnë konfliktin për të larguar vëmendjen nga problemet e brendshme. Një ndryshim kursi nuk pritet.

Partia e Kurtit fitoi bindshëm zgjedhjet parlamentare në fund të dhjetorit. Vuçiq, pavarësisht protestave, mbetet i fortë në pushtet.

Diasporë e madhe

Zvicra i ka iniciuar këto bisedime konfidenciale. Si qytet i vogël, Solothurni ofron një hapësirë për biseda diskrete dhe të sinqerta, larg kamerave, thotë Salvisberg. Bëhet fjalë për të kundërtën e një diplomacie të zhurmshme në skenën e madhe. «Ne nuk diktojmë zgjidhje, por shtrojmë pyetje.» Zvicra përpiqet të krijojë parakushtet për një normalizim.

Dialogu është shembull i shërbimeve të mira të Bernës. Ai tregon se Zvicra, pavarësisht kritikave nga Rusia se nuk është më neutrale, vazhdon të luajë rolin e saj tradicional si ndërmjetësuese. Angazhimi ilustron gjithashtu se shërbimet e mira dhe politika e interesave nuk janë në kundërshtim me njëra-tjetrën. Në Zvicër jeton një diasporë e madhe kosovare. Krahas saj janë edhe mbi 60 000 serbë dhe shumë njerëz me prejardhje serbe. Kjo e bën Zvicrën më të ekspozuar se në konflikte të tjera. Për më tepër, ajo ka kontakte të mira me shumë aktorë.

«Zvicra ka një interes thelbësor që dallimet mes Serbisë dhe Kosovës të zgjidhen në mënyrë paqësore, të qëndrueshme dhe sipas kritereve të shtetit të së drejtës», thotë Salvisberg. Që nga viti 1999, Berna kontribuon edhe me Swisscoy në Forcën Ndërkombëtare të Kosovës (KFOR). Kjo konsiderohet ende sot si garancia e fundit për sigurinë e Kosovës. Bëhet fjalë për kontingjentin më të madh zviceran në një mision paqeruajtës.

BE-ja fillimisht skeptike

Formalisht, Bashkimi Evropian i udhëheq negociatat mes Serbisë dhe Kosovës. Ai mbështetet në një proces zyrtar me përfaqësues qeveritarë në nivelin më të lartë. Përkohësisht, përfaqësues të BE-së – mes tyre ish-i dërguari special për dialogun mes Beogradit dhe Prishtinës, Miroslav Lajçak – e shikonin me skepticizëm rolin relativisht të spikatur të Zvicrës. Ndërkohë, Brukseli duket se e sheh atë pozitivisht. Pasardhësi i Lajçakut, diplomati danez Peter Sörensen, ka marrë pjesë gjithashtu në bisedimet e Solothurnit.

Këto bisedime janë komplementare me negociatat që udhëheq BE-ja, thotë Salvisberg. Bashkimi Evropian dhe vende si Gjermania e Franca e vlerësojnë kontributin zviceran si të dobishëm. Kur është e përshtatshme, Zvicra fton edhe përfaqësues të BE-së dhe të shteteve kyçe të saj. Italia mbulon që nga viti i kaluar rreth 20 për qind të kostove. Roma është historikisht e lidhur ngushtë me rajonin.

Zvicra i organizon këto bisedime prej më shumë se njëmbëdhjetë vjetësh. Qëllimi nuk ka qenë kurrë arritja e një marrëveshjeje të madhe paqeje. Por dialogu diskret ka ndihmuar në ndërtimin e besimit. Politikanët pjesëmarrës mësojnë se çfarë mendon pala tjetër. Ata njihen mes vete dhe kanë numrat e telefonit të njëri-tjetrit. Kjo ndihmon në faza kritike për të ulur tensionet.

Por a mjafton kjo pas gati një dekade? Pengesat që duhet të kapërcehen për të normalizuar marrëdhëniet mes Serbisë dhe Kosovës janë të mëdha, thotë Salvisberg. «Është e qartë se kjo kërkon shumë durim.»

Megjithatë, në Ballkanin Perëndimor ka edhe zhvillime pozitive pavarësisht konflikteve të pazgjidhura. Kroacia e përshtati politikën e saj nacionaliste për t’u bërë anëtare e BE-së në vitin 2013. Arrestimi i ish-gjeneralit Ante Gotovina në fund të vitit 2005 hapi rrugën për negociatat e anëtarësimit. Që atëherë, megjithatë, procesi i zgjerimit të Bashkimit Evropian ka ngecur. Çështjet e hapura kufitare mes Serbisë dhe Kosovës janë vetëm një nga pengesat për anëtarësim. Të paktën në Solothurn, Zvicra jep një kontribut të vogël që konflikti të mos dalë jashtë kontrollit.