Mijëra njerëz, kryesisht nga Kosova, u mblodhën të premten pasdite në qendër të kryeqytetit shqiptar, Tiranë, në mbështetje të ish-eprorëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK), të cilët janë duke u gjykuar për krime lufte në Hagë.

Tubimi në Sheshin “Skënderbej” në Tiranë filloi me himnin kombëtar shqiptar dhe me brohoritjet “UÇK, UÇK”, dhe mbaroi pas rreth një ore me thirrjet “Liri për çlirimtarët”.

Qëllimi i protestës, e thirrur nga kategoritë e dala nga lufta e UÇK-së, ishte shprehja e pakënaqësive me gjyqin ndaj ish-eprorëve të saj, Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi e Rexhep Selimi, në Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë.

Gjyqi ndaj Thaçit, Veselit, Krasniqit dhe Selimit nisi më 2023 dhe po shkon drejt përfundimit. Që të gjithë ata i mohojnë akuzat për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit para dhe gjatë luftës së viteve 1998–1999.

Hysni Gucati, kryetar i Organizatës së Veteranëve të Luftës së UÇK-së, tha se sot “jemi mbledhur këtu për ta ngritur zërin për drejtësi dhe për ta mbrojtur UÇK-në”.

“UÇK-ja nuk ka nevojë të dëshmojë se ishte ushtri çlirimtare, këtë e ka dëshmuar historia, populli, varret e dëshmorëve të kombit dhe bota mbarë, e cila i ka parë me sytë e vet krimet serbe në Kosovë”.

Gucati gjithashtu tha se protesta nuk ka të bëjë me politikë, por kjo është protestë “e popullit shqiptar në zemër të shqiptarëve”.

“Nga këtu i themi botës se Kosova ka luftuar për liri dhe çlirim, bijtë tanë të këtij kombi nuk ishin kriminelë. Proceset që po mbahen në Hagë janë të njëanshme dhe të padrejta”, tha ai.

Ish-presidenti i Shqipërisë, Alfred Moisiu, dhe kryetar i Bashkimit Demokratik për Integrim nga Maqedonia e Veriut, Ali Ahmeti, morën pjesë në protestë dhe mbajtën fjalime.

Ish-presidenti i Shqipërisë, Alfred Moisiu, ka dalë hapur në mbrojtje të ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK), gjatë protestës gjithëkombëtare të mbajtur sot në Tiranë në mbështetje të tyre.

Në fjalimin e tij para mijëra qytetarëve të mbledhur në sheshin “Skënderbej”, Moisiu theksoi se udhëheqësit e UÇK-së po mbahen në burg pa prova, ndërsa kujtoi se lufta e tyre ishte e drejtë dhe e mbështetur nga aleatët perëndimorë, përfshirë NATO-n.

“Sot jemi mbledhur këtu në zemër të Tiranës për të mbrojtur dinjitetin tonë kombëtar. Jemi këtu për të ngritur zërin kundër padrejtësisë që po u bëhet bijve më të mirë të Kosovës – luftëtarëve të UÇK-së që luftuan për lirinë e atdheut. Lufta e UÇK-së u mbështet fuqishëm nga NATO. Shqiptarët historikisht njihen si luftëtarë. Është koha të mos heshtim, por të ngremë zërin. Liria e Kosovës nuk është dhuratë, ajo është fituar me gjak dhe sakrifica,” deklaroi Moisiu.

Ai shtoi se ish-krerët e UÇK-së, që aktualisht po përballen me drejtësinë në Hagë, kanë kryer detyrën më të lartë që njeh historia bashkëkohore – mbrojtjen e lirisë dhe të drejtës për ekzistencë të popullit shqiptar në Kosovë.

Ish-eprori i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) dhe kryetari i Bashkimit Demokratik për Integrim (BDI) në Maqedoninë e Veriut, Ali Ahmeti, ka deklaruar sot se Gjykata Speciale u themelua mbi pretendime të rreme për trafikim organesh, të cilat, sipas tij, kanë qenë thjesht trillime propagandistike.

Duke folur në protestën gjithëkombëtare në Tiranë, e organizuar në mbështetje të ish-krerëve të UÇK-së që po gjykohen në Hagë, Ahmeti tha se proceset gjyqësore aktuale nuk kanë të bëjnë me këto pretendime, por janë një riciklim akuzash ndaj ish-udhëheqësve të njohur të luftës çlirimtare.

“Sot të gjithë jemi dëshmitarë se aktakuza s’ka të bëjë me trafikim organesh, por është një riciklim akuzash ndaj Ramushit, Fatmirit e të tjerëve. Ushtria Çlirimtare e Kosovës ka respektuar të gjitha konventat ndërkombëtare për luftë dhe asnjëherë nuk ka shkelur ligjet e luftës. Kjo u dëshmua nga të gjitha gjykimet e deritashme, edhe nga dëshmitë amerikane e britanike në Hagë. Gjykimi shfaqi botërisht që UÇK ishte partner i NATO-s, Amerikës dhe Evropës,” deklaroi Ahmeti.

Ai theksoi se lirimi i ish-krerëve të UÇK-së duhet të bëhet pa asnjë vonesë duke e cilësuar drejtësinë si vonuar dhe të padrejtë ndaj atyre që luftuan për liri.

“Sot jemi bashkë në Tiranë, Prishtina e Shkupi dhe kështu qofshim përherë. Nga sheshi ‘Skënderbej’ në Tiranë dhe nesër nga sheshi në Shkup po ngremë zërin për drejtësi, për pragun e shtëpisë, për liri dhe demokraci,” shtoi Ahmeti.

Protesta në Tiranë është organizuar nga shoqatat e dala nga lufta, me pjesëmarrjen e mijëra qytetarëve nga të gjitha trevat shqiptare. Protesta të ngjashme në mbështetje të ish-presidentit Hashim Thaçi, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit janë mbajtur më herët më 7 gusht në Prishtinë dhe më 12 shtator në Hagë, me thirrjen e përbashkët “Drejtësi për çlirimtarët”.

Gjykata Speciale e Kosovës e ka selinë në Hagë të Holandës dhe përbëhet nga gjyqtarë dhe avokatë ndërkombëtarë, pasi u themelua Kuvendi i Kosovës në vitin 2015, për t’i gjykuar rastet kundër ish-pjesëtarëve të UÇK-së sipas ligjit të Kosovës.

Protesta e së premtes është mbështetur edhe nga Qeveria e Shqipërisë, e cila vendosi ta heqë pagesën rrugën në autostradën “Rruga e Kombit” mes Kosovës dhe Shqipërisë për 24 orë, nga 17 deri më 18 tetor.

Disa komuna të Kosovës, përfshirë ato ndër më të mëdhatë sikurse Prishtina dhe Prizreni, mundësuan udhëtim falas me autobusë nga qytetet përkatëse drejt Tiranës për qytetarët kosovarë.

Sipas raportimeve, për këtë protestë udhëtuan edhe shqiptarë nga Maqedonia e Veriut, Mali i Zi dhe Lugina e Preshevës.

Përplasja Rama – Lëvizja Vetëvendosje

Por, kjo protestë nxiti edhe një përplasje mes kryeministrit të Shqipërisë, Edi Rama dhe Lëvizjes Vetëvendosje, partisë së kryeministrit të Kosovës në detyrë, Albin Kurti.

Në një reagim para protestës, Vetëvendosje tha se e mbështet protestën, por i kritikoi ata që tha se më 2015 e përkrahën themelimin e kësaj gjykate, duke marrë Ramën si shembull.

“Para se të protestojnë, këta aktorë dhe politikanë duhet të tregojnë të paktën një minimum pendese për qëndrimet e tyre të gabuara në të kaluarën. Një shembull i qartë është vet Kryeministri aktual i Shqipërisë, Edi Rama, i cili madje kishte ardhur në Kosovë në vizitë emergjente me helikopter për të bindur palët këtu që të votonin pro themelimit të kësaj Gjykate”, shkroi Vetëvendosje në Facebook më 15 tetor.

Rama iu përgjigj asaj në X, duke thënë se nuk është në garë me Vetëvendosjen dhe se i vjen keq që ajo “po i ngatërron marrëdhëniet institucionale të Kosovës me Shqipërinë, me balotazhe komunale”.

Rama shtoi se, nëse “flasim për qëndrimet e para 10 vjetëve – kur ajo [Vetëvendosje] nuk njihte as himnin e Kosovës e jo më pafajësinë e Hashim Thaçit, të cilin do ta donte përjetësisht në Hagë – i kujtoj Lëvizjes se Gjykata Speciale u ngrit për trafikun e organeve, jo për të marrë peng Presidentin e Republikës së Kosovës”.

Më pas, Organizata e Veteranëve të Luftës së UCK-së i reagoi Vetëvendosjes, duke e akuzuar se ajo po “përpiqet të politizojë dhe të zbehë qëllimin e protestës së madhe”.

“Kjo protestë nuk është e asnjë partie politike – ajo është zëri i popullit shqiptar, zëri i veteranëve, i familjeve të dëshmorëve dhe i gjithë atyre që nuk pajtohen me padrejtësinë që po u bëhet krerëve të UÇK-së në Hagë”, tha kjo organizatë më 16 tetor.

Gjykimi në Hagë

Gjykimi ndaj Gjykimi i katër ish-eprorëve të UÇK-së nisi në vitin 2023, tri vjet pasi ishin arrestuar dhe dërguar në mbajtje në gjykatën e Kosovës në Hagë.

Tani, më shumë se dy vjet më vonë, gjyqi ndaj tyre po shkon drejt përfundimit, pasi muajin e kaluar mbrojtja e Thaçit thirri dëshmitarët e parë.

Në mbrojtje të dëshmuan në shtator ish-ndihmësi i sekretarit amerikan të Shtetit, James Rubin, këshilltari ligjor i delegacionit të Kosovës gjatë negociatave në Rambuje më 1999, Paul Williams, dhe ish-diplomati britanik, John Stewart Duncan.

Që të gjithë thanë në dëshmitë e tyre se Thaçi nuk kishte autoritet mbi UÇK-n.

Gjykata Speciale pret që deri në fund të dhjetorit të përmbyllet gjykimi ndaj ish-krerëve të UÇK-së.

Thaçi ishte udhëheqës politik i UÇK-së para dhe gjatë luftës së viteve 1998–1999, Veseli udhëheqës i shërbimit të inteligjencës, Krasniqi zëdhënës, ndërsa Selimi anëtar i shtabit të përgjithshëm.

Aktakuza kundër tyre përfshin akuza për burgosje të paligjshme, torturë, vrasje, krime kundër njerëzimit, zhdukje me forcë dhe persekutim të qindra civilëve dhe personave që nuk morën pjesë në luftime.

Këto krime dyshohet se ndodhën midis marsit 1998 dhe shtatorit 1999 në vende të ndryshme në Kosovë, por edhe në veri të Shqipërisë.

Sipas Dhomave të Specializuara, Thaçi, Veseli, Krasniqi dhe Selimi mbajnë përgjegjësi penale personale për këto krime, por të gjithë ata e mohojnë fajësinë.

Avokatët mbrojtës kanë deklaruar se UÇK-ja nuk do të kishte fituar mbështetjen e bashkësisë ndërkombëtare nëse do të kishte ekzistuar një plan kriminal, siç pretendojnë prokurorët.

Sipas tyre, aktakuza bazohet në një keqinterpretim selektiv të ngjarjeve.