Zgjedhja e Presidentit, buxheti dhe perspektiva evropiane si hallka vendimtare për stabilitetin dhe zhvillimin

Shkruan: Ismet HAJRULLAHU

Kosova sot po përballet me zgjedhjen e Presidentit në pranverën e vitit 2026, një provë e madhe për stabilitetin institucional. Pa kompromis politik, Kuvendi rrezikon të ngecë, gjë që do të pengonte miratimin e Buxhetit 2026, i cili është jetik për zhvillimin ekonomik. Nëse buxheti nuk miratohet, projektet për shëndetësi, arsim dhe infrastrukturë mbeten të bllokuara duke prekur drejtpërdrejt jetën e përditshme të qytetarëve. Për shembull, ndërtimi i spitalit rajonal në Mitrovicë, zgjerimi i rrugës Prishtinë–Ferizaj dhe modernizimi i shkollave publike janë projekte që varen nga ky buxhet.

Nga ana tjetër, perspektiva evropiane është një mundësi që nuk duhet humbur. Bashkimi Evropian ka shprehur gatishmëri për të intensifikuar bashkëpunimin, por kërkon reforma të qarta në demokraci dhe ekonomi. Në deklaratat e fundit, zyrtarët e BE-së kanë theksuar se pa një Kuvend funksional dhe pa një qeveri që gëzon mbështetje të gjerë, procesi i integrimit nuk mund të ecë përpara. Integrimi evropian është i lidhur drejtpërdrejt me stabilitetin politik dhe me ekonominë e brendshme, sepse pa reforma nuk ka fonde IPA, nuk ka liberalizim të plotë të tregut dhe nuk ka hapje të kapitujve të negociatave.

Edhe politika e jashtme, natyrshëm, është e varur nga kjo bazë e brendshme. Ruajtja e aleancës me SHBA dhe përmirësimi i marrëdhënieve me BE janë jetike, por diplomacia nuk mund të jetë e fortë nëse brenda vendit ka krizë politike dhe ekonomike. Shembuj të qartë janë vonesat në ratifikimin e marrëveshjeve për energji të gjelbër, apo mosfunksionimi i plotë i projekteve rajonale të transportit, të cilat kanë krijuar pasiguri tek partnerët ndërkombëtarë.

Kosova sot është në një pikë ku çdo hallkë lidhet me tjetrën: zgjedhja e Presidentit përcakton stabilitetin politik; miratimi i buxhetit përcakton zhvillimin ekonomik; perspektiva evropiane varet nga reformat dhe stabiliteti; ndërsa politika e jashtme është pasqyrë e forcës së brendshme. Nëse ky zinxhir funksionon, Kosova mund të hyjë në një fazë të re të zhvillimit dhe integrimit. Nëse jo, rrezikon të mbetet në vendnumëro duke humbur jo vetëm kohë, por edhe besimin e qytetarëve që presin ndryshim të prekshëm në jetën e tyre të përditshme.