Beograd, 08.04.2023
Përkthimi dhe përshtatja: Berzat Berzati

Në Ditën Ndërkombëtare të Romëve, Lëvizja “NDMBGD” përmes një komunikate përmes një komunikate për media njoftoi duke kërkuar zgjidhje urgjente për të gjitha problemet e jetës dhe pengesat me të cilat ballafaqohen pjesëtarët e komunitetit rom në Serbi.

Cila është më i margjinalizuari në shoqëri, i përjashtuar nga tregu i punës dhe që bën që ata të jenë edhe komuniteti me shkallën më të lartë të papunësisë.

Konsiderohet e papranueshme që në shekullin e 21-të dikush të përjashtohet nga shoqëria dhe të dënohet me një jetë të varfër.

Dhe ata vërejnë se për fat të keq, burrat dhe gratë rome kryesisht jetojnë në vendbanime joformale/nën standarde, të ndara nga pjesa tjetër e popullsisë, shpesh pa energji elektrike, ujë dhe parakushtet më themelore për një jetë dinjitoze, sipas Dejan Markoviq, president i forumi i Romëve Serbisë.

“Dita Ndërkombëtare e Romëve festohet vazhdimisht për më shumë se pesë dekada dhe kjo është mirë, por problemet me të cilat ballafaqohen romët mbeten të njëjta, sepse nuk punohet mjaftueshëm për integrimin e tyre dhe masat më të zakonshme nuk shoqërohen me buxhet adekuat. fonde për zbatimin e tyre”, shtoi ai.

Biljana Gjorgjeviq, deputete në Parlamentin serb dhe nënkryetare e grupit parlamentar të Klubit të Majtë të Gjelbër – NDMBGD, vuri në dukje hipokrizinë e autoriteteve kur thonë se “romët refuzojnë të integrohen” dhe nuk zbatojnë masa për integrim. ose të lërë mundësinë ligjore të martesës së fëmijëve, duke rrezikuar veçanërisht gratë e reja rome, megjithëse Komiteti i Kombeve të Bashkuara për të Drejtat e Fëmijëve kërkoi që kjo të parandalohej.

Ata gjithashtu paraqesin një sërë dilemash për marrëdhëniet e shoqërisë me këtë komunitet me pohimet e mëposhtme:

• A është shteti bashkëpunëtor në krim duke vazhduar të lejojë martesat e fëmijëve?
• Apo nga fakti që nuk ka asnjë reagim nëse një vajzë rome ndalon së shkuari në shkollën e detyruar?
• Apo se nuk ka të drejtë për ndihmë sociale si viktimë e martesës së fëmijëve?

Ndërsa Gjorgjeviqi pohon se në bazë të hulumtimit të të miturve që janë martuar, janë martesat e hershme ato që e bëjnë të pamundur marrjen e vendimeve për lindjen, gjë që përveç gjendjes së keqe ekonomike ndikon negativisht edhe në cilësinë e jetës.

“Të anketuarit që janë “martuar” para moshës madhore kanë më shumë fëmijë, jetojnë në familje shumë anëtarësh, në kushte të këqija banimi, pa aftësi për të marrë vendime të pavarura për lindjen. Sa më pak të arsimuar janë, aq më shpesh janë viktima të martesave të detyruara. Duhet ta ndryshojmë këtë”, thotë Bilana Gjorgjeviq.

Lëvizja NDMBGD dhe Forumi i Romëve kujtojnë se vitin e kaluar banorët e vendbanimit joformal/nën standard të romëve “12 Shkurti” në Nish ishin pa energji elektrike për nëntë muaj. Ky është vetëm një në serinë e rasteve të shpeshta të diskriminimit dhe segregimit të romëve.

Kërkojmë nga shteti të marrë masat e nevojshme që burrat dhe gratë rome të kenë mundësi të punësohen, të kenë kushte më të mira jetese në vendbanimet rome, si dhe të mundësojë arsimimin e fëmijëve romë, në mënyrë që ata të sigurojnë një të ardhmen për veten e tyre dhe të jenë qytetarë të barabartë të shoqërisë sonë.