KULTURË

Impresario mbi portretin e krijuesit Tafil Peci

NGËRTHIM I FRYMËS MODERNE NË VEPRAT E ARTISTIT TAFIL PECI
Shkruan: Prof. Dr. Hivzi MUHARrEMI

Një prezantim i shkurtër për jetëshkrimin, veprat dhe aktivitetin e tij si artist për zhvillimin dhe avancimin e artit jo vetëm në qytetin e Mitrovicës por edhe më gjerë. Krahas artit është udhëheqës i suksesshëm edhe si drejtor i drejtoratit për kulturë në qytetin e Mitrovicës. Pra, për të shkruar për portretin e artistit Tafil Peci duhet bërë një studim shumë më të thellë për kontributin e tij ndaj avancimit të artit në qytetin e Mitrovicës dhe organizimit të jetës kulturore e artistike në përgjithësi.  

Tafil Peci i takon brezit të ri të krijuesve të arteve pamore në Kosovë. Që nga mosha e re e veçanërisht nga shkolla fillore është parë talenti tek ai, në shpirtin e të cilit është manifestuar dashuria ndaj artit e që më së miri vrojtohet dhe kulmon në shkollën e mesme të arteve aplikative në Pejë. Në atë kohë si dhe nga funksionimi i saj që nga viti 1948 si e vetmja shkollë profesionale në Kosovë është veçuar me nxënësit talent nga te gjitha drejtimet që kanë funksionu në këtë shkollë profesionale. Pra, nga ky institucion arsimor profesional si nxënës i klasës së parë të drejtimit të dizajnit grafik, spikatë jo vetëm me talentin dhe dhuntinë që ia kishte dhuruar natyra por me realizim të veprave si nga ato të grafikës po ashtu edhe të pikturës. Në këto dy fusha shpërfaqën reflekset e elementit bazë, elementit të linjës dhe të formës, të cilët elemente jo vetëm që e sforcojnë imazhin apo imazhet e punimeve por do t’i bëhen elemente parësore si në trajtimin e fletëgrafikave po ashtu edhe tek pikturave. Në këtë dikitomi nga kjo fazë shkollore do t’i mbarështohen edhe punimet e para edhe pse shkollore, të punuara në bazë të modeleve apo të temave nga njësitë e kurikulave shkollore, ato në esencë ngërthejnë një notë të lartë artistike, një spektër të gjerë të motiveve dhe imazheve të trajtuara, e posaçërisht spikasin motivet kompozicinale nga nënqielli i Pejës me imazhet e jashtëzakonshme të Bjeshkëve të Nemuna- Alpeve shqiptare, me Grykën e Rugovës kreshnike si dhe me imazhe të shumëllojshme nga arkitektura e vjetër e qytetit të Pejës. Pra, këto motive do t’i rrënjosën në shpirtin e tij dhe në mënyrë ekspresive do të mpleksen në shumë tablo pikturale dhe në grafikë si medium i studimit të tij që do të vazhdojë edhe gjatë studimeve në Fakultetin e Arteve në Prishtinë ku do ta vazhdoj shkollimin e mëtutjeshëm, përkatësisht vijues pas përfundimit të shkollimit të mesëm profesional artistik në Pejë. Kuptohet se në një konkurrencë të madhe si zakonisht që ndodhë në këto Institucione të larta shkollore Universitare të Akademive të Artit, Tafili shquhet si talent dhe hynë në mesin e kandidatëve më serioz dhe të talentuar dhe bëhet student i Fakultetit të Arteve, në Departamentin e grafikës në klasën e Prof. Fatmir Krypës. Nga kjo periudhë e deri me sot në mënyrë aktive i qaset krijimtarisë artistike e veçanërisht me përkushtim të madh fillon ti realizoj veprat nga fusha e grafikës. Talenti i tij më së miri është vërejtur në ekspozitat kolektive të studentëve të Fakultetit të Arteve ku çdo vit në të përfunduar mësimi universitar janë organizuar në të gjitha studiot e Departamenteve gjegjëse të Fakultetit të Arteve. Si kurorëzim i suksesit dhe talentit të tij më së miri kanë dëshmuar veprat e tija të ekspozuara në ato manifestime të organizuara studentore.

Opusi krijues i Tafil Pecit tani dukshëm dallon nga faza e parë e shkollimit të mesëm. Tani fletëgrafikat e tija janë shumë më të pasura si në aspektin përmbajtësor po ashtu edhe artistik figurativ. Është njohës i shkëlqyer i ngjyrës formës dhe vizatimit dhe në këtë trikonomi mbarështohet faza e dytë eksperimentale e artistit. Në këto kompozime reflekton një gjuhë shumë më moderne dhe më përmbajtësore si në aspektin figurativ po ashtu edhe estetik. Arrin një harmonizim të elementeve duke synuar gjithnjë strukturën tredimensionale kompozicionale të cilën e arrin përmes implementimit të elementit të dritës sa natyrale po ac artificiale. Në këtë tërësi kompozicionale përmes valereve autori i përfiton planet kompozicionale duke u futur në thellësinë tredimensionale apo përspektiven figurative. Padyshim, që kjo fazë është shumë më e frytshme dhe më e begatshme si në aspektin përmbajtësor po ashtu edhe figurativ. Vetë situata e krijuar si ajo e paraluftës, gjatë luftës dhe pas luftës i shtresohen në shpirtin ekzaltues të artistit Peci, i cili përmes ngjyrave të mbyllta, përmes thyerjeve të formave dhe dritë hijeve e mpleks tërë atë katrahurë që e tërë popullata e përjetoi dhe e pësoi atë gjenocid të paparë ndaj popullatës shqiptare. Andaj, edhe kjo atmosferë gjenocidale do të ndikoj tek artisti i cili këto skena lemeritëse dhe të llahtarshme do ti realizoj në veprat e fazës së tretë, duke filluar nga personalitetet historike e deri tek skenat morbite të vrasjeve që kanë ndodhur anekënd Kosovës.

Kompozimet nga opusi i fundit krijues të autorit shquhen për nga fryma ekspresive, për nga përmbajtja dhe fryma moderne me deformime dhe abstraksion si në aspektin figural p oashtu edhe kompozicional. Ngjyrat janë më të përkryera me një dominancë të spektrit koloristik dhe formës të deformuar e cila përcjellët prej veprës në vepër, përkatësisht nga fusha e pikturës e deri tek ajo e grafikës. Edhepse artisti Tafil Peci është personalitet i shquar dhe gëzon autoritet jo vetëm në vendlindjen e tij në Mitrovicë por edhe në vende të tjera si pjesëmarrës i shumë manifestimeve të organizuara në qendrat e shumta të etnisë shqiptare e më gjerë. Në vijim në pika të shkurtra e paraqesim jetëshkrimin e grafistit Tafil Peci. I lindur më 05/11/1974 në Mitrovicë, ka kryer shkollën e mesme të artit në Pejë, drejtimin e dizajnit grafikë, me 1997 ka diplomuar në Fakultetin e Arteve në Prishtinë drejtimi i grafikes tek prof-Fatmir KRYPA, po në atë vit u bë anëtarë i Shoqatës së Artistëve Figurativ të Kosovës dhe me 2001 ka mbrojtur temën e magjistraturës te i njëjti profesor me temën “Gjurmët dhe format asociative në teknikën e akuatintes dhe të gjilpërës së thatë”,

Ndërsa nga Shoqata e artistëve pa kufi me seli në Tokjo është renditur në mesin e 11 artistëve eminent të Botës për kontributin e dhënë në vendet e krizës.

 Në nëntor të vitit 2002 në Shkup ka mbajtur ligjëratë në nivel ndërkombëtare me temën “Arti dhe Paqja”, e organizuar nga Karitasi Francez,

Prej 4 prillit 2002 është kryetar i Shoqatës së Artistëve Figurativë të Mitrovicës. Dhe njëherit punon në shkollën e mesme të ultë  “Gj. K.  Skënderbeu’.

Kuratori i bienales së parë ndërkombëtare të grafikës “Mitrovica print 2020” si dhe kuratorë i çmimit mbarëkombëtar “Kadri Kadriu” dhe i kolonisë mbarëkombëtare “Mitrovica Art Colony.

Në 2015 ka qenë i angazhuar në Universitetin e Mitrovicës “Isa Boletini” në drejtimin e edukimit, ndërsa nga Tetori 2015 është emëruar Drejtor i Drejtorisë për Kulturë, Rini dhe Sport në Komunën e Mitrovicës dhe njiherit është Kandidat për doktoratë në Universitetin Intrenacional në Novi  Pazar.

UDHTIME STUDIMORE

Francë, Gjermani, Danimarkë,  Spanjë, Itali

EKSPOZITAT PERSONALE

1996   Kafe-galeria “Liburna”  Mitrovicë; 1997   Kafe-galeria “Liburna”  Mitrovicë; 1999, Galeria  “Acm-KFOR”  Mitrovicë; 2000   Galeria “Vizioni”Prishtinë;

2001   Galeria “Salle des fetes”  Vienne, FRANCË; 2002   Qendra e kulturës“Rexhep  Mitrovica”  Mitrovicë; 2008   Galeria  “ Guri  Madhi” Korçë, SHQIPËRI; 2018   Galeria e Universitetit Internacional-Novi Pazar, SERBI; 2018   Galeria e Arteve Tetove, MAQEDONI; 2018   Galeria e Arteve Vlorë, SHQIPËRI; 2019  Muzeu i Qytetit Ynegol, TURQI; 2020  ALBKF, Kristianstad-Malmo, SUEDI; 

Ka marrë pjesë në shumë ekspozita kolektive si në ato kombëtare poashtu edhe ndërkombëtare si në: Kosovë, Francë, Japoni,Luxemburg Maqedoni, Shqipëri, SHBA, Bullgari, Rumuni, Spanjë, Gjermani, Zvicër, Itali e shumë e shumë të tjera.

Është laureat i Shpërblimeve:  

2000-Mirnjohje ne Ekspoziten nderkombëtare Fanko kosovare  MITROVICË

2007- Shpërblimi blerës për Grafikë, Kuvendi i Komunës  –  MITROVICË

2007-Shpërblimi  i -I- ndërkombtarë  “V MIO”                      KORÇË ,SHQIPÊRI

2017-Çmimi i Nëntorit……………..Kuvendit Komunal,            MITROVICË

2008-Shpërblimi për Grafikë, Plaketa e Flakës së Janarit,       GJILAN,

2009-Shpërblimi për Grafikë,    Kuvendi i Komunës –             MITROVICË, KOSOVË 2009-Shpërblimi  i -III-  mbarëkombtar  “V MIO”  KORÇË SHQIPÊRI

2012-Shpërblimi  i –I-  mbarëkombtar  “Kadri Kadriu              MITROVICË,

2015-Shpërblimi i –III-ekspo Klina ………………………………….. KLINË KOSOVË

2017-Shpërblimi  Pamvarësia nga Sh.A.F-…………………………..MITROVICÊ

Shfaq më shumë
//nessainy.net/4/3473483