Shkruan: Besart VLLAHINJA

Për shumë vite, figura klasike e programerit është përfytyruar si dikush që punon larg përdoruesit final: përballë ekranit, brenda një ekipi teknik, duke ndërtuar sisteme sipas kërkesave që dikush tjetër i ka mbledhur, filtruar dhe përkthyer në specifikime.

Por bota reale nuk funksionon sipas specifikimeve. Bizneset nuk kanë gjithmonë kërkesa të qarta. Institucionet shpesh nuk dinë ta artikulojnë problemin e tyre. Përdoruesit thonë një gjë, por në praktikë bëjnë diçka tjetër. Proceset kanë përjashtime, improvizime dhe rregulla të pashkruara. Pikërisht në këtë hapësirë shfaqet një figurë që po bëhet gjithnjë e më interesante në industrinë e teknologjisë: Inxhinieri modern i softuerit.

Inxhinieri i sotshëm nuk është thjesht programer që punon në lokacionin e klientit. As konsulent tradicional që jep rekomandime dhe largohet.

Inxhinieri modern i softuerit është, në njëfarë mënyre, inxhinieri që vendos të ballafaqohet drejtpërdrejt me realitetin. Ai hyn në organizatë, sheh procesin nga afër, flet me njerëzit që e kryejnë punën çdo ditë, kupton kufizimet teknike, administrative dhe njerëzore dhe pastaj ndërton zgjidhjen aty ku problemi ekziston realisht.

Kjo e ndryshon rrënjësisht natyrën e inxhinierisë. Sepse ndërmjet një problemi të përshkruar në një dokument dhe të njëjtit problem në jetën reale ekziston një distancë e madhe.

Një kompani mund të thotë: “Na duhet automatizim.” Por pas kësaj fjalie mund të fshihen dhjetëra probleme të ndryshme: dokumente që vijnë në email, Excel-e që plotësohen manualisht, programe që nuk komunikojnë me njëri-tjetrin, procedura të trashëguara prej vitesh ose vendime që ekzistojnë vetëm në mendjen e një punonjësi me përvojë.

Teknologjia nuk e njeh këtë botë derisa dikush ta kuptojë. Dhe këtu Inxhinieri modern i softuerit bëhet një lloj përkthyesi ndërmjet dy realiteteve: realitetit njerëzor dhe atij kompjuterik.

Në njërën anë ka procese, interesa, frikë, shprehi, buxhete dhe afate. Në anën tjetër ka API, databaza, modele artificiale, algoritme dhe arkitekturë softuerike.

Detyra e tij është t’i bëjë këto dy botë të komunikojnë. Kjo është arsyeja pse kjo pozitë kërkon diçka më shumë se njohuri teknike.

Kërkon aftësinë për të bërë pyetjen e duhur. Ndonjëherë pyetja më e vlefshme nuk është:

“Çfarë softueri dëshironi?” por: “Pse e bëni këtë proces në këtë mënyrë?”

Në atë moment teknologjia pushon së qeni produkt dhe bëhet instrument i të menduarit.

Në këtë kuptim, Inxhinieri modern i softuerit i afrohet më shumë figurës së inxhinierit klasik sesa shumë role moderne të teknologjisë. Inxhinierët historikisht nuk kanë ekzistuar për të shkruar kod. Ata kanë ekzistuar për të zgjidhur probleme të botës reale duke përdorur njohuri teknike.

Kodi është vetëm një nga mjetet. Inteligjenca Artificiale është një tjetër mjet. Cloud-i, sensorët, automatizimi apo analiza e të dhënave janë vetëm mjete të tjera.

Nëse shkrimi i kodit bëhet gjithnjë e më i lirë dhe më i shpejtë, atëherë vlera e inxhinierit gradualisht zhvendoset nga aftësia për të shkruar çdo rresht kodi drejt aftësisë për të kuptuar se çfarë ia vlen të ndërtohet. Dhe ky është ndoshta paradoksi interesant i revolucionit të AI-së:

Sa më inteligjente bëhen makinat, aq më e rëndësishme bëhet aftësia e inxhinierit për të kuptuar njerëzit. Inxhinieri modern i softuerit është produkt pikërisht i kësaj kohe.

Ai qëndron në kufirin ndërmjet teknologjisë dhe jetës reale. Nuk e pret problemin të vijë tek ai i paketuar në një ticket në Jira. Shkon atje ku problemi ndodh. E vëzhgon. E zbërthen. E sfidon.

Dhe vetëm pastaj e kodifikon. Ndoshta në të ardhmen shumë prej inxhinierëve më të vlefshëm nuk do të jenë ata që njohin më së miri një “framework” të caktuar.

Do të jenë ata që dinë të hyjnë në një fabrikë, bankë, spital, kompani logjistike apo institucion publik dhe pas disa ditësh vëzhgimi, të kuptojnë se ku humbet koha, ku humbet informacioni dhe ku teknologjia mund të ndryshojë mënyrën se si funksionon organizata.

Sepse në fund, transformimi digjital nuk fillon me teknologjinë. Fillon me të kuptuarit e realitetit.

Dhe ndoshta Inxhinieri modern i softuerit është thjesht emri modern për një ide shumë të vjetër: Inxhinieri më i mirë nuk është ai që qëndron më afër kodit, por ai që qëndron mjaftueshëm afër problemit.