Opinion / Analizë

Në hapësirën e trazuar politike të Kosovës dhe rajonit, pak figura kanë ngjallur kaq shumë debat, kontradikta dhe enigma sa Fatmir Sheholli. Një njeri që në periudha të ndryshme është parë si analist i guximshëm, si mbrojtës i marrëdhënieve ndëretnike, por edhe si figurë që shpesh ka qenë në qendër të polemikave të ashpra, tani ndodhet sërish në epiqendër të zhvillimeve pas arrestimit të tij nën dyshimet për spiunazh.

Por kush është në të vërtetë Fatmir Sheholli, dhe pse arrestimi i tij ndodh pikërisht tani, në një moment kur dialogu Kosovë–Serbi ka hyrë në një fazë delikate?

Një figurë e formuar në kohën e sistemit jugosllav

Sheholli vetë ka pranuar publikisht se ka qenë pjesë e strukturave të sistemit të mëparshëm jugosllav, në kohën kur shumë shqiptarë punonin në administratë apo institucione të përziera. Megjithatë, kjo periudhë nuk e përcaktoi si “bashkëpunëtor politik” të një regjimi, por si njohës i mirë i dinamikave të brendshme të raporteve ndërmjet komuniteteve. Kjo njohuri e thellë, më vonë, do ta shndërronte në një analist që fliste hapur për nevojën e dialogut dhe bashkëjetesës ndëretnike, shpesh në mënyrë më të guximshme se shumë të tjerë.

Nga dëshmitar në Hagë në mbrojtje të UÇK-së

Një tjetër faqe e rëndësishme e biografisë së tij është dëshmia e dhënë në Hagë, në mbrojtje të UÇK-së – një akt që pakkush do ta ndërmerrte po të kishte lidhje të errëta me strukturat serbe. Pikërisht kjo dëshmi e bëri atë një zë të njohur në qarqet që e shihnin UÇK-në si simbol të rezistencës dhe pavarësisë së Kosovës.

Përplasjet me Beogradin dhe reagimet serbe

Sheholli është ndër të paktët analistë shqiptarë që ka sfiduar publikisht udhëheqësit serbë, përfshirë edhe kryeministren Ana Bërnabiq. Reagimet e saj dhe të zyrtarëve si Petar Petkoviq ndaj tij janë tregues se ai shihej në Beograd si zë kritik, i padëshiruar. Deklaratat e tij në “Danas” për ndaljen e retorikës luftënxitëse dhe për kushtëzimin e Asociacionit me njohjen e Kosovës, ishin thellësisht politike, por edhe të argumentuara në logjikën e shtetësisë së Kosovës.

Arrestimi në Prishtinë, pyetje më shumë se përgjigje

Kështu, arrestimi i tij nga Policia e Kosovës, nën dyshimin për spiunazh, ka ngritur më shumë pyetje sesa ka dhënë përgjigje. Si është e mundur që një njeri që për vite ka qenë në shënjestër të Beogradit, që ka dëshmuar në mbrojtje të UÇK-së dhe që ka mbrojtur publikisht shtetësinë e Kosovës, të përfshihet tani në akuza për bashkëpunim me Serbinë?
Koha e arrestimit, natyra e akuzave dhe mungesa e transparencës së plotë institucionale i japin rastit një dimension politik dhe mediatik që meriton trajtim të kujdesshëm, jo paragjykim.

Një figurë mes dy realiteteve

Fatmir Sheholli mbetet një figurë që nuk mund të futet lehtësisht në korniza. Ai ka lëvizur ndër vite midis dy realiteteve – atij të bashkëjetesës ndëretnike dhe të mbrojtjes së identitetit kosovar. Shpesh, këto dy fusha janë në tension, dhe pikërisht aty ndodhet edhe “misteri” i tij: një njeri që përpiqet të ndërtojë ura, por që shpesh ndodhet i sulmuar nga të dy anët.

Në vend të përfundimit

Në vend që të nxirren përfundime të shpejta, ndoshta është koha për reflektim institucional dhe politik. Nëse dikur ai ishte “armik” për Beogradin dhe sot shihet me dyshim në Prishtinë, ndoshta problemi nuk qëndron te Sheholli, por te mënyra si ne trajtojmë mendimin e pavarur dhe figurat që nuk përshtaten me narrativat e gatshme politike./ Kosova.info