Berlinski proces bio je postavljen na pozadini geopolitičkih izazova i neizvjesnosti na zapadnom Balkanu, u vrijeme kada se činilo da su izgledi za članstvo u EU u regiji udaljeni. Nažalost, sedam godina kasnije situacija se nije mnogo promijenila.

“Ovo nameće potrebu za odvažnom akcijom i EU i zapadnog Balkana da bi se obnovila posvećenost i ojačale veze koje bi ubrzale reforme,” rekao je premijer Republike Kosovo Albin Kurti na godišnjem sastanku samita u Berlinu

Sastanku, čiji je domaćin bila njemačka kancelarka Angela Merkel, prisustvovali su premijeri Europske unije i zapadnog Balkana, visoki predstavnici Evropske unije i drugih važnih međunarodnih institucija.

Samit je održan u četiri odvojene sesije na kojima se razgovaralo o dostignućima Berlinskog procesa, regionalnoj saradnji između zemalja zapadnog Balkana i narednim koracima u tom procesu.

U prvoj sesiji govorili su dr. Ursula von der Leyen, predsjednica Evropske komisije, Majlinda Bregu, generalna sekretarka Vijeća za regionalnu saradnju (RCC), Emir Đikić, direktor Sekretarijata CEFTA-e.

Premijer Republike Kosova Aljbin Kurti obratio se drugoj sjednici samita, gdje su premijer Albanije Edi Rama, predsjedavajući Vijeća ministara Bosne i Hercegovine Zoran Tegeltija, premijer Crne Gore Zdravko Krivokapić, premijer Sjeverne Makedonije Zoran Zaev i srbijanska premijerka Ana Brnabić.

U trećem zasjedanju samita razgovarali su Sebastian Kurc, savezni kancelar Austrije, predsjednik Francuske Emmanuel Makron, premijer Italije Mario Draghi, premijer Ujedinjenog Kraljevstva Boris Johnson, premijer Poljske, dr. Mateuš Moravecki, premijer Bugarske Stefan Yanev, premijer Grčke Kyriakos Mitsotakis, premijer Hrvatske Andrej Plenkovć, premijer Slovenije Janez Janša.

Na četvrtom zasjedanju razgovarali su Olivér Várhelyi, povjerenik za susjedstvo i proširenje Europske komisije, Albert Hani, generalni sekretar Ureda za omladinsku suradnju u regiji RYCO, Mathias Cormann, generalni sekretar OECD-a, dr.Hans Kluge, regionalni direktor za Europu WHO, dr. Werner Hoyer, predsjednik EIB-a, Odile Renaud-Basso, predsjednik EBRD-a, Rolf Wenzel, guverner CEB-a, Christian Schmidt, visoki predstavnik za Bosnu i Hercegovinu.

Obraćanje premijera Republike Nj.E Aljbin Kurtija na samitu o Berlinskom procesu

Vaše ekselencije,
Kancelarka Savezne Republike Njemačke, Angela Merkel,
Predsednica Evropske komisije, Ursula Von Der Leyen
Kolege, premijeri zemalja zapadnog Balkana
Lideri EU i Evrope,

Kao premijer države čiji su građani izolovani uskraćivanjem vizne liberalizacije, u potpunosti
razumemo frustraciju Albanije i Severne Makedonije zbog nedostatka napretka u pregovorima
o pridruživanju sa Evropskom unijom, ali ipak se moramo snažno založiti za integraciju u
program demokratizacije i ekonomskog razvoja za naše građane.

Kao što znate, na do sada nezabeleženim izborima ove godine na Kosovu, više od polovine
zemlje glasalo je za posao i pravdu. Ovo je glavna agenda naše današnje vlade: jačanje
vladavine zakona nezavisnim pravosuđem, borba protiv korupcije i organizovanog kriminala,
razvoj slobodne i konkurentne ekonomije, zaštita ljudskih i građanskih prava, ali i zaštita tih
osnovnih sloboda mišljenja, govora, medija i religija, jer verujemo da je demokratija potrebna
ne samo za pobedu na izborima već i za upravljanje.

Za Kosovo Evropska unija započinje kod kuće i mi to ne doživljavamo kao proces prelaska u EU,
već suprotno, vidimo ga kao proces reformi u okviru koga bi se vratili čak i oni koji su otišli radi
boljih ekonomskih prilika. Dakle, razumemo da moramo uraditi domaći zadatak, ali i EU mora
obaviti svoj ispunjavajući svoja obećanja i postavljene kriterijume.

Vaše ekselencije, znamo da je Berlinski proces uspostavljen u kontekstu geopolitičkih izazova i
neizvesnosti na Zapadnom Balkanu, u vreme kada su se izgledi za članstvo u EU činili daleko
neuhvatljivim. Nažalost, sedam godina kasnije situacija se nije puno promenila.
To zahteva potrebu za hrabrim akcijama i EU i Zapadnog Balkana kako bi se obnovila
posvećenost i povećale veze koje bi ubrzale reforme.

Žao nam je što nije bilo napretka u sporazumima dogovorenim uz pomoć RCC-a. Neke strane još
uvek forsiraju jezik koji nije u skladu sa stvarnošću niti sa duhom Berlinskog procesa. Kosovo je
u potpunosti posvećeno regionalnoj saradnji i većoj ekonomskoj integraciji zasnovanoj na
prepoznavanju stvarnosti i istine, uravnoteženim manjinskim pravima širom regiona,
suočavanju sa prošlošću radi pomirenja i sa građanima kao krajnjim korisnicima dijaloga.
Znajući da nas trenutni regionalni okvir ne može pripremiti za pristupanje EU, u Tirani sam
predložio da CEFTA-u nadogradimo na SEFTA (Južnoevropski sporazum o slobodnoj trgovini)
zasnovan na modelu EFTA-EEA koji bi podigao čitav region i prevladao trenutne prepreke.
Svakako se nadamo da Evropska komisija može ozbiljno razmotriti ovaj predlog i započeti
dijalog koji bi doveo do konkretnih rezultata.

Domaćinu, kancelarki Angeli Merkel, hvala što ste započeli ovaj proces i organizovali ovaj važan
samit. Znam da je ovo poslednji samit Berlinskog procesa pod vašim nadzorom i u ovom
formatu. Zato Vam se zahvaljujem što ste bili ljubazan domaćin i nadam se da će se vaša
posvećenost regionu nastaviti.

Hvala svima i radujemo se nastavku Berlinskog procesa. /Kosova.info