Teologu Mustafë Bajrami ka bërë thirrje që shqiptarët të nxjerrin mësime nga përvoja historike dhe organizimi i diasporës hebreje duke theksuar se diaspora duhet të shndërrohet në faktor kyç për zhvillimin kombëtar.

Në një paraqitje publike, Bajrami theksoi se shqiptarët kanë shumë për të mësuar nga mënyra se si komunitetet hebreje kanë ndërtuar rrjete të fuqishme ndërkombëtare dhe kanë kontribuar në avancimin e interesave të tyre në shtete të ndryshme të botës.

Ai theksoi se edhe pse një shtet i vogël si Izraeli, ka arritur të zhvillohet me ritme të shpejta dhe të lërë pas shumë vende të tjera, përfshirë edhe shtete shumë më të mëdha në rajon.

Sipas tij, edhe diaspora shqiptare duhet të ndjekë një qasje më të organizuar dhe më aktive duke ndarë përvojat nga vendet ku jeton – si në Gjermani, Francë, Holandë dhe Britani – për t’i kthyer ato në zhvillim konkret për vendin e origjinës.

Bajrami kritikoi qasjen aktuale ndaj mërgatës duke thënë se ajo shpesh shihet vetëm si burim votash dhe remitancash, ndërsa në fakt përbën një potencial të madh intelektual dhe zhvillimor për të ardhmen e vendit.

Ai gjithashtu theksoi rëndësinë e studimit të historisë hebreje jo për glorifikim, por për të kuptuar modele të qëndrueshmërisë, organizimit dhe ndikimit global që mund të përshtaten në kontekstin shqiptar.

Në aspektin fetar, ai theksoi se Kurani nuk duhet parë si një tekst rrëfimor me “përralla”, por si një burim mësimesh dhe shembujsh praktikë për shoqërinë. Sipas interpretimit të tij, theksi duhet të vihet në nxjerrjen e mësimeve nga historitë e popujve, përfshirë edhe hebrenjtë, më shumë sesa në rrëfime të thjeshta për figura si Ademi apo Idrizi.

Ai i referohet edhe rolit të diasporës irlandeze duke theksuar ndikimin që kjo diasporë ka pasur në politikën ndërkombëtare, veçanërisht në raport me zhvillimet në Irlanda e Veriut, ku përmes lobimit në SHBA janë ndikuar politika në favor të çështjes irlandeze.

Po ashtu, Bajrami përmend edhe diaspora turke si një faktor të rëndësishëm në zhvillimin ekonomik të Turqisë duke theksuar se përvoja dhe kontributi i saj kanë ndihmuar në ngritjen dhe fuqizimin e shtetit turk.

Këta shembuj, sipas tij, duhet të shërbejnë si modele konkrete për shqiptarët, në mënyrë që edhe diaspora shqiptare të trajtohet dhe të organizohet si një aset strategjik për të ardhmen e vendit, e jo vetëm si burim financiar apo elektoral.

Në fund, Bajrami bëri thirrje për një qasje më strategjike ndaj diasporës duke e konsideruar atë një element vendimtar në ndërtimin e një shoqërie më të fortë dhe më të organizuar shqiptare. /Kosova.info/