Grupa za pitanja Albanije u američkom Kongresu pozvala je u ponedjeljak predsjednika Džo Bajdena (Joea Bidena) i američkog državnog sekretara Antonyja Blinkena da udvostruče pažnju Sjedinjenih Država na rješavanju tenzija između Kosova i Srbije i pozvala administraciju da poveća svoju predanost konačnom rješenju između dve zemlje.

Zahtjev upućen pismom upućenim Bajdenu i Blinkenu rezultat je onoga što zakonodavci nazivaju najnovijom eskalacijom između Kosova i Srbije.

“Prošle sedmice nastala je zabrinjavajuća situacija kao rezultat vojne mobilizacije na granici, prijeteći nesigurnom stabilnošću u regionu Balkana. S obzirom na neproporcionalnu snagu oružanih snaga Srbije, pozivamo vas da obnovite opredjeljenje Sjedinjenih Država da osiguraju da naš saveznik Kosovo dobije pravičan tretman i priznanje kao nezavisna država.” Američki zakonodavci.

Dodaju da su u nedjelju tenzije eskalirale kada su srpski borbeni avioni leteli blizu granice između Kosova i Srbije.

Pozivajući se na zahtjev za reciprocitet registarskih tablica, Grupa za albanske poslove, kojom su predsjedavali članovi Kongresa Ritchie Torres Jim Hines, kaže da je potez Kosova učinjen deset godina nakon što je Srbija poduzela mjere.

Vlada Kosova odlučila je da od 20. septembra automobili koji ulaze na Kosovo iz Srbije dobiju privremene registarske tablice, baš kao što automobili koji saobraćaju s Kosova saobraćaju u Srbiji. Ona je tamo poslala posebne jedinice kako bi se osiguralo provođenje odluke.

„Od proglašenja nezavisnosti Kosova od Srbije 2008. godine, Srbija odbija da prizna Kosovo kao nezavisnu naciju. To se ogleda u sporazumu, u kojem je Srbija dozvolila samo vozila registarskih oznaka sa “KS” (Kosovo) i odbila ulaz u vozila sa registarskim tablicama sa “RKS”(Republika Kosovo)”, navodi se u pismu zakonodavaca.

Nakon uvođenja mjere, tenzije su zahvatile sjeverno Kosovo jer su lokalni Srbi na Kosovu i Beograd ljutito reagirali. Srpski demonstranti postavili su barikade na ulicama, blokirajući dva granična prelaza u Jarinju i Brnjaku, dok je Beograd podigao nivo vojne spremnosti.

Srpska policija i vojne snage mobilizirane su duž granice između Kosova i Srbije.

“Većinu, ako ne i cijelu, srpsku vojnu opremu koju je koristila osigurala je Rusija, najbliži saveznik Srbije. “Ruski ambasador u Beogradu, Aleksandar Botsan-Kharchenko, posjetio je granicu 26. septembra 2021. godine, zajedno sa srpskim ministrom odbrane Nebojšom Stefanovićem i načelnikom Generalštaba Vojske Srbije Milanom Mojsilovićem, što se smatra daljim opravdanjem i podrškom taktikama Srbije.“, kaže se u pismu.

Strane su 30. septembra u Briselu postigle trojni sporazum, uz posredovanje Evropske unije i uz podršku Sjedinjenih Država, čija je prva tačka predviđala ono što se dogodilo u subotu – uklanjanje barikada i specijalnih policijskih jedinica sa prelazaka granice.

Od ponedjeljka ujutro, državne registarske tablice automobila koji ulaze sa Kosova na Kosovo i obrnuto prekrivene su ljepljivim papirom, označavajući početak implementacije druge tačke prošlonedeljnog sporazuma.

“Ohrabreni smo privremenim sporazumom da spriječimo novu epidemiju, ali pozivamo vas i vašu administraciju da učinite sve što možete kako biste podržali napore koji bi mogli dovesti do trajnog mira između Kosova i Srbije”, navodi se u pismu članova Kongresa.

Oni ističu da je Srbija u više navrata nastojala potkopati legitimitet i suverenitet Kosova i pozivaju Sjedinjene Države “da nastave biti uz našeg saveznika Kosovo”.

“Pozivamo vas da osudite nedavnu eskalaciju tenzija i mobilizaciju srpske vojske i ohrabrimo vašu administraciju da se pridruži našim partnerima iz EU -a i NATO -a u pružanju podrške dijalogu između Kosova i Srbije radi pronalaska mirnog i konačnog rješenja.”, Pismo se nastavlja.

Pored kopredsjedavajućih Grupe za albanska pitanja Torres i Himes, pismo su potpisali i članovi ove grupe: Elissa Slotkin, Joe Courtney, Mondair Jones, Carolyn B. Maloney i James P. McGovern./Glas Amerike