Shkruan: Don Shtjefen DODES

Arqipeshkvi Fulton Sheen (Shin) prek një temë të thellë dhe të rëndësishme, duke na ndihmuar të kuptojmë psikologjinë dhe mekanizmat e mbrojtjes të cilët ne si njerëz shpesh i përdorim për të shmangur pranimin e fajit. Një nga këta mekanizma, sipas Sheen, është cinizmi. Duke ndërtuar mbi këtë ide, mund të vërejmë se ciniku është më shumë se thjesht një pesimist; ai është një njeri që nuk mjaftohet me betejën personale të humbur, por e zgjeron atë, duke i dhënë një trajtë shpirtërore dhe morale që i prek të tjerët.

Cinizmi si mbrojtje për të shmangur përgjegjësinë

Një mënyrë për të kuptuar cinizmin është ta konsiderojmë atë si një mburojë. Në vend që të pranojë një dështim të brendshëm apo një faj të pashprehur, ciniku e përjashton atë, duke e kthyer në një armë të mprehtë talljeje e skepticizmi që e përdor për të gjykuar të tjerët. Kjo mund të duket si një sjellje ironike, por është një taktikë për të shmangur përgjegjësinë personale dhe për të mos përjetuar thellësinë e vuajtjes së fajit. Në vend që të merret me boshllëkun që përjeton në shpirtin e tij, ai e pasqyron atë tek të tjerët. Duke hedhur dyshime mbi gëzimin e tyre apo mbi bazën e besimit të tyre, ai gjen njëfarë lehtësimi të përkohshëm, duke shmangur kështu përballjen me ndjesinë e fajit.

Pesimisti dhe ciniku: Dy shprehje të humbjes

Sheen bën një dallim të rëndësishëm midis pesimistit dhe cinikut. Ndërkohë që pesimisti e mbart betejën në shpirtin e vet dhe përpiqet ta gjejë kuptimin brenda tij, ciniku e shtrin luftën te të tjerët. Pesimisti mund të përpiqet të zgjidhë dilemën e tij në mënyrë të brendshme, ndoshta duke kërkuar një dritë ose një shpresë përtej humbjes. Ai është në një proces të luftës dhe përballjes me jetën për të gjetur një të vërtetë. Ndërsa ciniku, duke mos pranuar të përballet me vështirësitë e shpirtit të tij, i kanalizon këto vështirësi tek të tjerët, duke krijuar një atmosferë ku njerëzit ndihen të pavlerë dhe të gjykuar.

Projektime dhe pasqyrime

Një tjetër pikë që sjell në pah Sheen është projekti i cinikut për ta shfaqur humbjen e tij të brendshme te të tjerët. Duke i bërë ata të ndjejnë një pakënaqësi që në të vërtetë është e tija, ciniku gjen një çlirim nga faji. Ai shikon të afërmit e tij dhe i gjykon ata nga një perspektivë e errët dhe e zhgënjyer, me qëllimin për t’i bindur ata se gjithçka që ata kanë nuk ka vlerë. Kjo sjellje është e ngjashme me prirjen për të pasqyruar ndjenjat negative të brendshme te të tjerët. Për shembull, një person i palumtur mund të bëhet i zhurmshëm, për të turbulluar paqen e të tjerëve, duke shpresuar që në këtë mënyrë të fshehë dhimbjen e tij.

Cinizmi dhe shpirti i paqes së brendshme

Cinikët përqendrohen te mënyra se si të tjerët shfaqin paqe dhe kënaqësi në jetën e tyre, sepse ajo e kundërshton drejtpërdrejt botëkuptimin e tyre. Për një cinik, paqja e brendshme është një provokim që ai nuk mund ta tolerojë. Ai përpiqet ta shkatërrojë këtë paqe duke hedhur dyshime dhe duke e relativizuar vlerën e saj. Duke i bërë të tjerët të ndihen të pasigurt ose të pakënaqur, ciniku i jep vetes një iluzion fuqie dhe kontrolli mbi dobësinë e tij të brendshme. Ai arrin një lloj ngushëllimi të përkohshëm duke prishur qetësinë shpirtërore të të tjerëve, për të bërë paqen e tyre të duket e pavlerë dhe e paarsyeshme.

Mesazhi i Fulton Sheen: Nevoja për pranimin e fajit

Sheen na thërret të reflektojmë mbi rëndësinë e pranimit të fajit dhe e shohim këtë si një akt shërues dhe të domosdoshëm për një jetë të përmbushur. Në vend të cinizmit, ai na fton që të përballim veten me përvujtëri dhe sinqeritet, duke gjetur paqen në shpirt përmes pendimit dhe pranimit të gabimeve. Pa këtë përballje, ekziston një rrezik që të qëndrojmë të bllokuar në një cikël të hidhur, ku vetja nuk arrin të përballet me realitetin dhe vlerat e saj të brendshme. Një hap i tillë i ndihmon individët të gjejnë një paqe të thellë dhe një jetë më të pasur shpirtërisht, duke iu larguar cinizmit dhe duke e ndërtuar jetën mbi themele të dashurisë dhe të mirëkuptimit të vërtetë.

Përfundim

Cinizmi, siç na kujton Sheen, është një formë e mbrojtjes dhe një refuzim për t’u përballur me fajin personal. Në vend që të pranojmë realitetin tonë dhe të shërohemi prej tij, cinizmi na shtyn drejt një humnere të errët, ku ne jo vetëm që e lëndojmë veten, por edhe ata që na rrethojnë. Mesazhi i Sheen është një thirrje për një ndërgjegje të pastër dhe për një jetë të sinqertë, duke na kujtuar që vetëm përmes pranimit të vetvetes dhe përballjes me të vërtetën mund të arrijmë paqen e brendshme dhe t’i shërbejmë me dashuri dhe mirësi të tjerëve.