Nis `Java e Zhvillimit të Qëndrueshëm në Kosovë`
Kryeministri i Republikës së Kosovës, Albin Kurti gjatë pasdites mori pjesë në hapjen e Javës së Zhvillimit të Qëndrueshëm të Kosovës, i shoqëruar nga ministri i Mjedisit, Planifikimit Hapësinor dhe Infrastrukturës, Liburn Aliu si dhe ministrja e Ekonomisë, Artane Rizvanolli.
Kurti tha se Republika e Kosovës, përgjatë viteve të fundit, ka bërë progres të madh përpara në tranzicionin energjetik e agjendën klimatike duke treguar vizionin e angazhimin e madh për një të ardhme të qëndrueshme.
Krahas përkrahjes institucionale, kryeministri Kurti, foli edhe për investimet në ndërtimin e kapaciteteve të ripërtëritshme, ku me këtë rast theksoi se është planifikuar ndërtimi i 950 megavatëve të energjisë së ripërtëritshme përmes projekteve konkurruese. Ai veçoi organizimin e ankandin e energjisë diellore me kapacitet prej 100 MW, si shembull suksesi, dhe shtoi se të njëjtin sukses e presin për projektet konkurruese për 150 MW të erës.
Edhe pse Kosova nuk është anëtare e Konventës Kornizë të Kombeve të Bashkuara për Ndryshimet Klimatike (UNF), kryeministri tregoi se janë ndërmarrë veprime konkrete për të kontribuar në përpjekjet globale për klimën përmes Kontributit Kombëtar të Përcaktuar vullnetar (NDC). Në këtë drejtim, qëllimi kryesor është të reduktojmë 8.95 milionë tonë dioksid karboni ekuivalent deri në vitin 2030, që përfaqëson një ulje prej 16.3% krahasuar me nivelet e emetimeve të vitit 2016.
Para të pranishmëve, kryeministri potencoi se një ndër projektet më inovative në rajon, e më gjerë, është Solar4Kosovo përmes të cilit do të sigurohet ngrohje qendrore prej energjisë diellore për 60,000 qytetarë, dhe 100 MW të energjisë diellore për KEK-un duke e bërë atë pjesë të tranzicionit të gjelbër.
Tutje, kryeministri theksoi se në mars të këtij viti, ministrat Rizvanolli dhe Aliu, dhe ministrja e shtetit për Evropë dhe Klimë të Gjermanisë, Ana Lurhman, e cila ishte e pranishme edhe sot në hapjen e Javës për Zhvillim të Qëndrueshëm, nënshkruan Partneritetin Klimatik dhe të Tranzicionit të Energjisë. Një marrëveshje kjo bilaterale e cila do të fuqizojë më tej objektivat e përbashkëta në këto fusha dhe përkrahjen e shtetit gjerman në fushën e energjisë.
Ndërkaq, sa i përket përshtatjes klimatike, kryeministri tha se Strategjia për Përshtatje ndaj Ndryshimeve Klimatike, e cila po draftohet me ndihmën e UNDP dhe USAID, do të ndihmojë në ndërtimin e kapaciteteve për t’u përballë me përmbytje dhe thatësira, si dhe do t’i bëjë prioritet investimet në rezervuarët ujorë dhe infrastrukturën e ujitjes. Teksa e cilësoi këtë si një përparësi kyçe për Kosovën.
Më tej, nëpërmjet bashkëpunimit tonë me partnerët ndërkombëtarë, e veçanërisht me Qeverinë Gjermane që u mundësua pjesëmarrja në COP27 dhe COP28, kryeministri deklaroi se do të vazhdojmë të lobojmë për përfshirjen e Kosovës në mekanizmat globalë për klimën dhe për qasje në financimet ndërkombëtare, që janë të rëndësishme për suksesin e këtyre dhe të tjerave projekteve tona.
“Më shumë se 50% e projekteve tona prioritare në sektorin e mjedisit janë të përqendruara në masat e përshtatjes klimatike, duke përfshirë ndërtimin e rezervuarëve ujorë dhe përballje me përmbytjet dhe thatësirat. Studimet e fizibilitetit për ndërtimin e rezervuarëve janë tashmë në maturim e sipër dhe ndërtimi i këtyre rezervuarëve është kritik për furnizimin me ujë për popullatën e njëashtu edhe për bujqësinë”, tha ai.
Ndërsa Ministrja gjermane për Evropë dhe Klimë, Anna Lührmann, tha se Kosova dhe Gjermania po bashkëpunojnë për një Evropë të gjelbër.
“Kjo javë i jep shpirt zotimit tonë të përbashkët për të vënë agjendën e gjelbër në praktikë. Sivjet kam pasur kënaqësinë të shoh partneritetin me ministrat Rizvanolli dhe Aliu. Kosova dhe Gjermania po bashkëpunojnë për një Kosovë dhe Evropë të gjelbër dhe të përparuar” tha mes tjerash Lührmann.
“Komisioni Evropian ka punuar shumë dekada për ta siguruar zhvillimin e ekonomive evropiane në një rrugë të sigurt me miratimin e marrëveshjes së gjelbër të BE-së. Në vitin 2020 ky rajon është zotuar në shndërrimin e një ekonomie të gjelbër dhe të konkurrueshme, megjithatë, të dhënat janë të qarta; Evropa është duke shkuar më shpejt sesa pjesa tjetër e botës”, deklaroi Eva Pantova nga Zyra e BE-së.
Ministrja gjermane, Lührmann, gjatë ditës është pritur edhe nga presidentja Vjosa Osmani me të cilën ka diskutuar për tejkalimin e sfidave të përbashkëta. Sipas presidencës, në takim u diskutua edhe për Procesin e Berlinit, me ç’rast presidentja Osmani ka ritheksuar mbështetjen e plotë për marrëveshjet e dala nga ky proces.
