Aktivistëve rusë, të cilët dënojnë luftën e agresionit të vendit të tyre kundër Ukrainës, iu është hequr letërnjoftimi. Kartat e identitetit kërkohen brenda Rusisë, ndërsa një pasaportë kërkohet për të kaluar kufirin – përveç nëse shkon në vendet e Komonuelthit të Shteteve të Pavarura.

Pas fillimit të luftës në Ukrainë dhe mobilizimit të mëvonshëm në Rusi, shumë rusë ikën në ato vende vetëm me një kartë identiteti. Sipas vlerësimeve të portalit rus “Bel”, vetëm në Armeni gjetën strehim mbi 110 mijë rusë.

Bashkëthemeluesit e Organizatës Qytetare Omsk, Danil Chebikin dhe Richard King, ishin të parët që raportuan se kartat e tyre të identitetit ishin anuluar. Organizata qytetare Omsk dënon problemet në qytetin e saj, proteston kundër luftës në Ukrainë dhe merret me luftën kundër korrupsionit. Organizata është klasifikuar si “ekstremiste” nga autoritetet ruse.

Këta dy aktivistë u larguan nga Rusia pasi filloi pushtimi rus në Ukrainë. Pas një kohe, këta burra nga Omsk nuk kishin më akses në aplikacionet e tyre bankare ruse dhe kartat SIM. Më vonë, në faqen e internetit të Ministrisë së Punëve të Brendshme ruse, ata mësuan se autoritetet kishin anuluar kartat e tyre të identitetit. Dhe ky nuk është një rast i izoluar.

As karta identiteti, as pasaporta

Në një intervistë për DW, Chebikin dhe King thanë se pa karta identiteti nuk mund t’i jepnin avokatit të tyre asnjë prokurë. Ai po përfaqëson interesat e tyre në një gjykatë ruse, ku aktivistët po përpiqen të sfidojnë klasifikimin e autoriteteve ruse të Shoqatës së Qytetarëve të Omsk si “ekstremist” dhe “agjent i huaj”. Chebikin shton se tani ai nuk ka as kartë identiteti të vlefshme dhe as pasaportë.

Problemet me kartat e tyre të identitetit u ngritën pasi ata kontaktuan ambasadën ruse në Armeni për të aplikuar për pasaporta. Chebikin u informua se karta e tij e identitetit ishte “zëvendësuar me një të re”.

Aktivistja Olesija Krivtsova nga Arkhangelsk gjithashtu donte të kërkonte një pasaportë, pas së cilës edhe karta e saj e identitetit u shpall e pavlefshme. Në Rusi, ajo është në listën e “terroristëve dhe ekstremistëve” për shkak të akuzave për “diskreditim të Forcave të Armatosura të Federatës Ruse” dhe “justifikim të terrorizmit”. E reja u arrestua në vitin 2023, por arriti të arratisej nga arresti shtëpiak në Norvegji, ku tani punon si gazetare.

Krivtsova tha për DW se e ka marrë vesh rastësisht për heqjen e letërnjoftimit. Ajo donte të kontrollonte statusin e dokumentit pasi zbuloi se çfarë problemi kishin kolegët e saj nga Omsk.

“Katër muaj më parë, gjithçka ishte në rregull. Më pas shkova në konsullatën ruse dhe punonjësja ma skanoi kartën e identitetit. Aktivistja dyshon se ia kanë anuluar kartën e identitetit për shkak të nënshkrimit të pazakontë në dokument. “Kur e mora, e bëra “Dua ta nënshkruaj, por unë vendos fjalën liri dhe simbolin e pacifizmit nën dokument”, thotë ajo, por kjo nuk mund të jetë arsyeja e heqjes së letërnjoftimit, pretendojnë avokatët e saj arsyeja e anulimit, duhet të ngrihet një padi në Rusi.

Arsyet e anulimit të dokumenteve

Autoritetet ruse japin një arsye formale për anulimin e kartave të identitetit, për shembull, “se dokumenti përmban informacion të rremë”, thotë Maksim Olenichev, një avokat për projektin rus të të drejtave të njeriut Perviy Odel. Komuniteti i avokatëve dhe gazetarëve mbron qytetarët e akuzuar padrejtësisht për krime kundër shtetit në Rusi.

Olenichev thekson se pa një kartë identiteti të vlefshme ruse, është e pamundur të kryhen transaksione në Rusi, përfshirë transfertat e parave ose shitjet e pasurive të paluajtshme. Pa një kartë identiteti, qytetarët e Rusisë nuk mund të marrin një pasaportë, e cila u nevojitet për udhëtime të mëtejshme dhe qëndrim në vende të tjera.

Ish-këshilltari i misionit rus në Kombet e Bashkuara në Gjenevë, Boris Bondarjev, i cili kundërshton luftën në Ukrainë, beson se heqja e kartave ruse të identitetit nuk ka marrë ende një karakter sistematik. Megjithatë, ai thekson se veçanërisht autoritetet rajonale në Federatën Ruse përdorin këtë metodë të represionit. Ish-diplomati nuk e përjashton mundësinë që në të ardhmen të shtrihet edhe tek opozitarët e tjerë.