EKONOMI

Ekonomia në SH.B.A hyri në recesion në shkurt

Pandemia e detyroi ekonominë të kontraktohej ashpër, duke përfunduar një zgjerim rekord dhe duke bërë që grupi që daton ciklet e biznesit të Sh.B.A-së të deklarojnë zyrtarisht recesion

Rënia e mprehtë e aktivitetit ekonomik në shkurt shënoi fundin e zgjerimit më të gjatë në Sh.B.A që prej të paktën 1854, sipas Byrosë Kombëtare të Kërkimeve Ekonomike, transmeton Kosova.info.

Këtu janë zgjerimet krahasuar me P.B.B që nga fundi i Luftës së Dytë Botërore.

WASHINGTON – Ekonomia e Shteteve të Bashkuara hyri zyrtarisht në një recesion në shkurt të vitit 2020, komiteti që quan rënie të paralajmëruara të hënën, duke e çuar deri në fund zgjerimin më të gjatë në rekord, pasi pandemia e koronavirusit bëri që aktiviteti ekonomik të ngadalësohej ashpër.

Ekonomia arriti kulmin e saj në shkurt dhe që atëherë ka rënë në një rënie,tha Byroja Kombëtare e Kërkimit Ekonomik në Komiteti i Takimeve të Ciklit të Biznesit. Një recesion fillon kur ekonomia arrin kulmin e aktivitetit dhe mbaron kur arrin në luginën e saj.

Kjo rënie është e para që nga viti 2009, kur përfundoi recesioni i fundit, dhe shënon fundin e zgjerimit më të gjatë – 128 muaj – në rekorde që datojnë nga 1854. Shumica e ekonomistëve presin që kjo recesion të jetë edhe veçanërisht e thellë dhe jashtëzakonisht e shkurtër, mbase vetëm një disa muaj, ndërsa shtetet rihapin dhe aktiviteti ekonomik rifillon.

The National Bureau of Economic Research, a nonprofit group that tracks economic cycles in the United States, noted the unusual circumstances surrounding the slump in its announcement.

“Komiteti pranon që pandemia dhe reagimi i shëndetit publik kanë rezultuar në një rënie me karakteristika dhe dinamikë të ndryshme sesa recesionet paraprake,” tha grupi. “Megjithëkëtë, ajo arriti në përfundimin se madhësia e paparë e rënies së punësimit dhe prodhimit, dhe shtrirja e saj e gjerë në të gjithë ekonominë, garanton përcaktimin e këtij episodi si recesion, edhe nëse rezulton të jetë më i shkurtër se kontraktimet e mëparshme.”

Shumë ekonomistë besojnë se Shtetet e Bashkuara mund të kenë dalë tashmë nga recesioni – ose të paktën të jenë në daljen e saj.

Robert Gordon, një ekonomist i Northwestern University dhe një anëtar i komitetit për datim, tha se ai do të bast një rikthim të filluar në prill ose maj, që do të thotë se recesioni do të më shumë gjasa e fundit për vetëm disa muaj. Edhe kështu, tha ai, duke e quajtur atë një rënie nuk ishte një zgjedhje e vështirë “për shkak të thellësisë së jashtëzakonshme”.

“Nuk ka asnjë mënyrë që ta vëzhgoni atë që po ndodh dhe të mos e quani atë një recesion,” tha ai, ndërsa pranoi se ishte një gjë shumë e pazakontë. “Asgjë si të mos ketë ndodhur ndonjëherë.”

Byroja Kombëtare e Kërkimit Ekonomik zyrtarisht daton ciklet e biznesit bazuar në një gamë të shënuesve ekonomikë, me rëndësi produkti vendas bruto dhe punësimi.

Aktiviteti ekonomik në Shtetet e Bashkuara filloi të kontraktohej ashpër në fund të shkurtit dhe në fillim të marsit ndërsa koronavirusi u përhap në zonat kryesore metropolitane, si New York City, Chicago dhe Atlanta. Dyqanet u mbyllën, udhëtarët anulluan fluturimet dhe darkat filluan të shmangnin restorantet, madje edhe përpara se disa shtete të lëshonin urdhra zyrtar të qëndrimit në shtëpi.

Matës ekonomikë në kohë reale, si një seri e shpenzimeve të kartave të kreditit Chase të prodhuara nga J.P. Morgan, tregojnë se shpenzimet u tërhoqën ndjeshëm në fillim të marsit dhe gradualisht u tërhoqën që nga fundi i prillit. Edhe kështu, shpenzimet mbeten shumë poshtë niveleve të para krizës.

Shkalla e papunësisë, një masë e rëndësishme e shëndetit ekonomik dhe një kontribut i rëndësishëm në takimin e ciklit të biznesit, filloi të rritet në mars para se të hidhej në 14.7 përqind në prill. Ajo u lehtësua pak në 13.3 përqind në maj, të dhënat e lëshuara javën e kaluar treguan, por kjo është më e lartë se niveli kulmin i papunësisë në Recesionin e Madh.

“Tashmë kemi parë shenja që ekonomia ka kaluar përmes saj dhe është në fazën e rimëkëmbjes,” tha Matthew Luzzetti, ekonomisti kryesor amerikan në Deutsche Bank Secures. Por ka ndryshime midis nivelit të përgjithshëm të prodhimit dhe ndryshimit të periudhës në periudhë, sepse i pari ka të ngjarë të mbetet në depresion për ca kohë, edhe pse kjo e fundit kthehet përsëri.

Ekonomistët në një sondazh të Bloomberg presin rritje të tkurret me 9.7 për qind në tremujorin e dytë në krahasim me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, e ndjekur nga një tkurrje prej 6.8 për qind në tremujorin e tretë, krahasuar me tremujorin e tretë të 2019.

Duke parë një normë vjetore të përdorur zakonisht, e cila tregon numrat në mënyrë që ato të jenë lehtësisht të krahasueshme nga periudha në periudhë, rritja pritet të kontraktohet me një normë 34 përqind në tremujorin e dytë para se të kërcejë përsëri me një ritëm 15 përqind në të tretin.

“Do të duhet më shumë kohë për të rikuperuar nivelin e aktivitetit, edhe pse shkalla e rritjes është e fortë,” tha z. Luzzetti.

Ekonomia globale në tërësi do të përjetojë recesionin e saj më të thellë që nga Lufta e Dytë Botërore këtë vit, sipas një parashikimi të Bankës Botërore të lëshuar të hënën. Prodhimi global do të tkurret me 5.2 përqind, tha institucioni, duke paralajmëruar se ndërsa rritja ka të ngjarë të kthehet në 2021, një pandemi më e zgjatur që çon në një ndarje në tregjet financiare dhe tregtia globale mund të errësojë perspektivën.

New York Times / nga Jeanna Smialek/ Përkthyer nga Fatir Berzati – Kosova.info