SRB-BIH

“Šivanje maski olakšalo mi je život”

“Nigdje nema maski” – takva je bila situacija u aprilu ove godine, kada je Kosovo pogodilo koronavirusna kriza.
Najčitaniji naslovi bili su o volonterima koji šivaju maske za one kojima je pomoć potrebna. Među njima, najviše pažnje izazvale su žene koje su silovane tokom prošlog rata, koje su šivale maske za zaštitu od COVID-19.

Jedna od njih bila je Besa (čije je pravo ime poznato redakciji) koja se na poziv Centra za promociju ženskih prava u Drenici dobrovoljno šivala maske i to još uvijek radi.

“Na početku pandemije izrazili smo želju da radimo dobrovoljno, a razlog je bio taj što smo pandemiju primili vrlo loše, pogoršavajući naše emocionalno stanje. (Rad sa šivenim maskama) učinio mi je pola života lakšim. “Ostajemo ovdje do pet sati dnevno, u zavisnosti od toga koliko smo zauzeti”, rekla je.

Maske koje su napravile silovane žene

„Ono što me je smetalo kod pandemije bilo je to što nisam upoznala svoje sestre. “Oni znaju šta mi se dogodilo za vrijeme rata i s njima prepolovim svaku brigu i moj život postaje lakši”, dodaje Besa.

Čak i Fatmirja (poznato ime redakcije) koja je preživela seksualno nasilje tokom rata, kaže da je teško doživela pandemiju. Ona je majka osmoro djece. U vreme kada je silovana, njene četiri ćerke bile su deo događaja. Samo je jedna od djevojčica bila maloljetna.

Vrijeme pandemije podsjećalo ju je na 1999. To je zato što je sve bilo zatvoreno i zemlja je otišla u potpunu izolaciju, tačno u martu, što se dogodilo istog mjeseca kada je silovana prije više od 20 godina.

“Bilo je to vrlo teško iskustvo. Vratilo nas je u ratna vremena i povrijedilo. Osim što zločine nismo videli. “Mislila sam da idemo negdje u rat, ali tokom pandemije nemaš kud”, rekla je.

“Jednog dana me je policija zaustavila (jer nisam imala masku). Bili su policajac i policajka. Samo sam taj prizor, osjećaj da me zaustavlja policija, vrlo loše doživio. “Iako znam da smo sada slobodni, ali to mi vraća osjećaj, patnju, iskustvo tog vremena”, rekla je.

Tahiraj: Pandemija je ponovo aktivirala traume žrtava nasilja

Kadire Tahiraj, šef ovog centra, rekao je za Radio Slobodna Evropa da su žene silovane tokom rata, situaciju izolacije zbog pandemije doživjele je najtežu, jer kako kaže, to je ponovo aktiviralo njihovu traumu.

Tahiraj kaže da se zbog ove situacije rodila ideja da obuče 70 žena za krojenje, ali svega deset njih dobilo je priliku da se priključi volonterskom radu, zbog nedostatka sirovina.

Prvi donator bio je Kosovski centar za rehabilitaciju preživjelih od mučenja. Te maske su zatim prodate u raznim međunarodnim misijama na Kosovu.

„Ova inicijativa puno je pomogla ženama. Svaka je izrazila želju da su u ovom vremenu pandemije uspjela nešto doprinijeti građanima. “Tih deset žena su na neki način rehabilitirane i izbjegle su paniku, stres i traumu koji se kod ovih žena obnavljaju i prolaze kroz šivanje maski”, rekla je Tahiraj.

Feride Rushiti, šefica Kosovskog centra za rehabilitaciju preživjelih od mučenja, rekla je da je ključno da se preživjeli od seksualnog nasilja ne osjećaju izolirano.

“U tom pogledu, zajedno sa Centrom za promociju ženskih prava u Drenas i zajedno sa američkom ambasadom, dijelom KFOR-a, koji je kupovao maske, postojala je i svojevrsna solidarnost sa ženama, ali istovremeno i svojevrsna “svojevrsno ekonomsko osnaživanje da takvim okolnostima također mogu doprinijeti”, rekao je Rushiti.

Na osnovu izjava čelnika kosovskih institucija, procjenjuje se da ima oko 20 hiljada žrtava seksualnog nasilja tokom rata 1998-99.

Skupština Kosova usvojila je 2014. godine zakon kojim se žrtve seksualnog nasilja priznaju kao status žrtve, pružajući im određene pogodnosti i penziju od 230 eura mesečno.

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.