“Wall Street Journal”

Këshilli i Sigurimit i Kombeve të Bashkuara të dielën ka dënuar Qeverinë siriane për vrasjen e 108 personave në Houla – shumica nga të cilët ishin gra dhe fëmijë. Por, dënimi nuk ishte i plotë. Ai do të duhej të përfshinte edhe vetë Këshillin e Sigurimit, i cili ka ofruar siguri diplomatike dhe ka lejuar Qeverinë e Asadit të vazhdojë vrasjet.

Falë Rusisë dhe Kinës, Këshilli i Sigurimit nuk ka arritur të vendosë sanksione serioze kundër Sirisë, e aq më pak të miratojë masa për të ndihmuar opozitën me më shumë se 6,000 të vrarë. Kjo është mjaft keq.

Në muajin prill, Kombet e Bashkuara kanë nxitur regjimin me misionin e tyre për të dërguar Kofi Ananin në Damask, si të dërguar special për paqe.

Zoti Anan, i cili si sekretar i përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara është i stërvitur në mënyrë të përkryer për të akomoduar diktatorët, ka ndërmjetësuar armëpushimin, për të cilin ka thënë se Siria e Bashar al-Asadit është zotuar se do t’i përmbahet.

Ashtu siç edhe ishte parashikuar në mase të madhe, armëpushimi i zotit Anan pati sukses vetëm në blerjen e kohës për regjimin e Asadit, për të shtypur bastionet e rebelëve në Homs dhe gjetkë, si dhe për të kryer masakrën në Houla.

Të hënën, zoti Anan bëri një tjetër udhëtim drejt Damaskut dhe u shpreh “i tronditur nga incidenti tragjik në Houla”.

Ai po ashtu i bëri thirrje “çdo individi me armë” që të çarmatoset dhe të ndalojë vrasjet. Por, OKB-ja është bashkëpunëtore në vrasjet e Houlas ashtu siç ishte kur paqeruajtësit holandezë nuk bënë asgjë derisa serbët masakruan mijëra boshnjakë në Srebrenicë, më 1995.

Administrata e Obamës nënshkroi misionin e Ananit si një justifikim për të mos organizuar koalicion jashtë OKB-së, për të ndërhyrë në Siri. Bill Klintoni përfundimisht u turpërua për misionin e OKB-së në Bosnjë, në vitet 1990. Por, qëllimi kryesor i Obamës duket të jetë kapërcimi i zgjedhjeve pa pasur nevojë të përdorë forcën ushtarake amerikane.

Në fundjavë, ndihmësit e Shtëpisë së Bardhë bënë të ditur se strategjia e tyre e re është të marrin me të mirë rusët, që këta të fundit të ndihmojnë në largimin e Asadit, por duke ruajtur pjesën më të madhe të regjimit.

Nuk është e qartë përse rusët do të vendosnin heqjen dorë nga klienti i tyre i fundit në Lindjen e Mesme. Aq më pak është e qartë se si një regjim i ardhshëm në Damask, i cili, sipas të gjitha gjasave do të drejtohej nga alavitët, do të rehatonte opozitën me shumicë sunite.

Për shumë muaj është thënë se Shtetet e Bashkuara dhe Perëndimi nuk mund të ndërhyjnë në Siri, sepse një gjë e tillë do të çonte në luftë civile, sepse trazirat mund të përhapen në rajon dhe nuk dihet se kush mund ta zëvendësojë Asadin.

Por, lufta civile gjithsesi po shpërthen, kaosi është përhapur në Liban dhe gjërat e përgjakshme do ta bëjnë Sirinë të rrëshqasë në një kaos që fuqizon elementet radikale të të dyja anëve.

Në Libi, të paktën, zoti Obama ka udhëhequr më mirë. Në Siri, ai po ndjek Kombet e Bashkuara që janë bërë bashkëfajtor me Bashar al-Asadin. (v.t.)

Pjesëmarrja e qytetarëve në procesin e vendimmarrjes është e shëndetshme dhe afirmuese për demokracinë dhe shtetin e së drejtës deri në atë masë sa nuk ka cenim te rendit publik dhe të autoriteteve Institucionale.

Ajo çfarë është qenësore se pjesëmarrja qytetare në vendimmarrje krijon, një jetë, aktive frytdhënëse dhe të shëndetshme demokratike, e cila jetë pa dyshim krijon një urë lidhëse komunikimi në mes të autoriteteve publike në një anë dhe qytetarëve në anën tjetër, në çështjet që përfshijnë interesin e përgjithshëm dhe publik qytetar.

Qytetarët përmes pjesëmarrjes aktive në procesin e vendimmarrjes, ju sigurohet e drejta e pjesëmarrjes, në monitorim dhe të kontrollit në aktivitete te fushë veprimtarive të organeve në nivele qendrore dhe lokale në çështjet që ndikojnë në jetën-tratë e tyre në kuptimin publik, ekonomik, arsimor, social, shëndetësor dhe mjedisor.

Një interaksion dhe pjesëmarrje e tillë qytetare në jetën Institucionale mundëson shkëmbimin e ideve, projekteve, dhe komenteve, që janë relevante për autoritetet publike në procesin e dizajnimit të programeve, dokumenteve dhe planeve të natyrës publike.

Andaj pjesëmarrja e publikut nuk nënkupton vetëm sa për t’u bërë qejfin qytetarëve se keni të drejtën e ngritjes së idesë për qëllime të ndryshme pjesë në diskutime publike, dhe pastaj idetë dhe qëllimet e qytetarëve të mos zbatohen apo edhe të manipulohen, por kuptimi pjesëmarrjes të jetë i plotë dhe efekti i saj praktik i pjesëmarrjes qytetare të mos kushtëzohet nga niveli i reflektimit, dhe inkorporimit të zgjidhjeve të ofruara nga publiku gjatë procesit të vendimmarrjes.

Sa më e lartë të jetë shkalla e konsultimit publik qytetarë dhe inkorporimit të saj në procesin e vendimmarrjes, aq më domethënës dhe kuptimplote është parimi i pjesëmarrjes së qytetarëve në proceset e vendimmarrjes. Pjesëmarrja qytetare në procesin e vendimmarrjes ka mbështetje juridike dhe kushtetuese, pse jo edhe me karakter ndërkombëtar.

Mjedisi bashkëkohorë i organizuar sipas normave juridike vazhdimisht shtron nevojën e informimit të drejtë në konsultim të gjerë publik në proceset ligjvënëse, normative dhe politikbërëse. Përmes pjesëmarrjes së qytetarëve në jetën Institucionale krijohet përgjegjësia dhe transparenca e autoriteteve publike gjë e cila përgjegjësi është obligim dhe krijon reflektim të punës, në procese evolutive të ndryshme.

Qytetari nga aspekti i propozuesit të një projekti, apo ideje i jep legjitimitet propozimit të tij dhe njëherit siguron përkrahjen e qytetarëve në tersi të gjerë që nga fazat e hershme të vendimmarrjes, deri në jetësimin e ati ose atyre projekteve të cilat projekte kanë interes qytetarë, kjo siguron një proces të hapur dhe të përgjegjshëm të sjelljes së vendimit, si dhe siguron zbatimin e atij vendimi me pajtimin e të gjithë aktorëve Institucional.

*Autori është Bachelor i Filozofisë dhe i Drejtësisë si dhe Ma. Sc i Shkencave Juridike Penale

“Project Syndicate”

Shkruan: Joshka FIShER, ish-ministër i Jashtëm i Gjermanisë dhe zëvendëskancelar në periudhën 1998-2005

Situata në Evropë është serioze, shumë serioze. Kush do të mendonte se kryeministri i Britanisë, Dejvid Kameron, do të thërriste qeveritë e Eurozonës të mbledhin guximin për të krijuar një bashkim fiskal?! Kameron po ashtu argumenton se integrimi më i thellë politik është mënyra e vetme për të ndaluar shpërbërjen e euros. Një kryeministër konservator!

Shtëpia evropiane është në flakë dhe bën thirrje për përgjigje racionale dhe të vendosur të brigadës së zjarrit.

Për fat të keq, brigada e zjarrit udhëhiqet nga Gjermania dhe shefja e saj, kancelarja Angela Merkel. Si rezultat, Evropa vazhdon përpjekjet për të shuar zjarrin me benzinë – me masat shtrënguese që ka imponuar  Gjermania.

Të mos e mashtrojmë veten! Nëse euro shpërbëhet, do të shpërbëhet edhe Bashkimi Evropian, duke shkaktuar një krizë globale ekonomike në atë shkallë, të cilën shumica e njerëzve që jetojnë sot, nuk e kanë përjetuar kurrë. Evropa është në buzë të greminës dhe me siguri se do të bie në të, nëse Gjermania dhe Franca nuk ndryshojnë kursin.

Zgjedhjet e fundit në Francë dhe në Greqi, së bashku me zgjedhjet lokale në Itali dhe trazirat e vazhdueshme në Spanjë dhe Irlandë, kanë treguar se publiku ka humbur besimin në kursimet e rrepta, të detyruara nga Gjermania. Ilaçi i Merkelit është kundër realitetit dhe demokracisë.

Jemi duke mësuar edhe një herë se kur ky lloj kursimi zbatohet nën dhëmbët e një krize të madhe financiare, ai çon vetëm drejt depresionit. Ky ishte një mësim i madh nga politikat shtrënguese të presidentit Herbert Huver në Shtetet e Bashkuara dhe të kancelarit Hajnrih Bryninh në Gjermani, në fillim të viteve 1930. Për fat të keq, Gjermania duket ta ketë harruar këtë.

Një gjë është e sigurt: rënia e euros dhe e Bashkimit Evropian do të sillte daljen e Evropës nga skena botërore. Politika aktuale e Gjermanisë është absurde në kuptimin e pasojave të hidhura ekonomike dhe politike.

Varet nga Gjermania dhe Franca, Merkeli dhe presidenti Fransua Holland, se si do të vendosin për të ardhmen e kontinentit. Shpëtimi i Evropës tani varet nga një ndryshim thelbësor i qëndrimit ekonomiko-politik të Gjermanisë dhe nga pozicioni i Francës në integrimin politik dhe reformat strukturore.

Franca duhet t’i thotë “po” bashkimit politik – një qeveri e përbashkët me kontroll të përbashkët parlamentar të Eurozonës. Qeveritë kombëtare të Eurozonës tashmë janë duke vepruar si qeveri “de fakto” për të adresuar krizën. Ajo që po bëhet gjithnjë e më e vërtetë në praktikë, duhet të shtyhet përpara dhe të formalizohet.

Gjermania, nga ana e saj, duhet të zgjedhë bashkimin fiskal. Në fund të fundit, kjo nënkupton t’i garantohet mbijetesë Eurozonës.

Dikush lehtë mund të imagjinojë çarjen e Gjermanisë me këtë lloj programi: borxhe më shumë; humbje e kontrollit mbi pasuritë tona; inflacion; thjesht, nuk bën punë.

Por, ai bën punë. Rritja e eksporteve të Gjermanisë bazohet në programe të tilla në vendet në zhvillim dhe në Shtetet e Bashkuara. Nëse Kina dhe Amerika nuk do të hidhnin para të borxhit në ekonomitë e tyre në fillim të vitit 2009, ekonomia në Gjermani do të pësonte goditje të rëndë.

Gjermanët tani duhet të pyesin veten nëse ata, që kanë përfituar më së shumti nga integrimi evropian, janë të gatshëm të paguajnë çmimin për një gjë të tillë apo preferojnë ta lënë të dështojë.

Përveç bashkimit politik dhe fiskal, si dhe politikave afatshkurtra të rritjes, evropianët kanë nevojë urgjente për reforma strukturore që synojnë rikthimin e konkurrencës së Evropës. Secila nga këto shtylla është e nevojshme nëse Evropa do që të kapërcejë krizën e saj ekzistenciale.

E kuptojmë ne gjermanët përgjegjësinë pan-evropiane? Vërtet nuk duket kështu. Në fakt, Gjermania ka qenë rrallë e izoluar siç është tani. Vështirë se dikush e kupton politikën dogmatike të kursimit, e cila shkon kundër çdo përvoje. Nuk është ende vonë të ndryshohet drejtimi, por tani kemi vetëm ditë dhe javë, ndoshta muaj, dhe jo vite.

Gjermania ka shkatërruar veten dhe rregullin evropian dy herë në shekullin 20 dhe ka bindur Perëndimin se ka hartuar konkluzione të duhura. Vetëm në këtë mënyrë – e cila pasqyrohet më mirë në përqafimin e saj të projektit evropian – Gjermania ka fituar pëlqimin për ribashkimin e saj.

Do të ishte tragjike dhe ironike nëse një Gjermani e riparuar, me qëllimet më të mira, sjell shkatërrimin e rendit evropian për të tretën herë.(v.t.)

Jetësimi i abetares unike për të gjithë shqiptarët, si dhe autostrada Durrës-Morinë-Merdare, janë hapat e parë real të bashkimit nacional, nën ombrellën e unifikimit etnokulturor e gjeopolitik. Po kaq i rëndësishëm është edhe unifikimi i interesave të përbashkëta ekonomike (mbrojtja e produkteve nacionale, ekonomia e tregut etj.) Pikëpamjet politike mund të ndryshojnë, bashkë me interesat e fuqive të mëdha në Ballkan, por ideali i bashkimit kombëtar të shqiptarëve në shtetin e tyre etnik e natyral, mbetet qëllim dhe vizion i përhershëm, deri në realizimin e ëndrrës së rilindësve tanë për Shqipërinë unike.

Shkruan: Ramiz BOJAJ, Publicist

Shqiptarët nuk mund të funksionojnë të ndarë. Jo për shkak të diversiteteve kulturore ose etnike, por për shkak të ambicieve ekspansioniste e hegjemoniste të sllavëve në Gadishullin Ballkanik. Ideja e shtetit unik (etnik) shqiptar është e hershme, por unifikimi i abetares së përbashkët është hapi i parë konkret drejt realizimit të projektit të bashkimit. Abetarja unike ruan,kultivon dhe bashkon shqiptarët nën ombrellën e uniformitetit nacional, duke shënuar hapin e parë (themelin) e bashkimit kombëtar. Promovimi i Abetares së përbashkët, në kryeqytetin shpirtëror shqiptar(Prizren), shënon hapin më të rëndësishëm historik për kombin tonë në dekadën e fundit(pas shpalljes së pavarësisë së Kosovës). Gjuha,kultura, doket, tradita,  dhe zakonet janë segmentet bazë që ruajnë elementet e unifikimit e të autoktonisë të kombit tonë në çdo cep të etnisë shqiptare. Pavarësisht, dialekteve e të folmeve, shqiptarët më shekuj kanë ditur ta ruajnë kulturën e vet unike, (të dallueshme nga fqinjët), pa rënë asnjëherë pre e asimilimit, pavarësisht pushtimeve shumëvjeçare e shekullore që kanë ndodhur në hapësirën shqiptare. Hartimi dhe jetësimi i abetares së  përbashkët nxjerr në pah, vlerën më të pandashme për shqiptarët, vlerën më të çmuar qe garanton të ardhme të përbashkët nën kulturën, gjuhën dhe unitetin nacional. Krahas kësaj, unifikimi i programeve tjera në arsimin e ulët, vë themelet reale të unitetit nacional. Mosdallimi do të thotë uniformitet, ngjashmëri dhe vëllazëri.

Programi i bashkimit kombëtar mbetet më esenciali

Programi kombëtar politiko-ushtarak i Rilindjes Shqiptare në Prizren (1878-1882), mbetet projekti më shpirtëror dhe më real i Shqipërisë natyrale. Pikërisht për këtë arsye, vlera e ABC-së e proklamuar në Prizrenin e idealeve të mëdha, ringjallë ëndrrën e etërve të kombit për rihartimin e hartës qe mbledh në vete tërë etnikumin tonë. Republika e Kosovës dhe  Shqipëria duhet të vazhdojnë strategjinë e tyre për plasimin e abetares unike kudo ku jetojnë shqiptarët, duke përfshirë edhe Maqedoninë, Malin e zi, Kosovën Lindore, por edhe diasporën shqiptare. Me këtë krijohet simbioza më e fortë, e cila mbron identitetin dhe kulturën tonë, përballë multikulturalizmit global. Pra, abetarja e përbashkët me të drejtë është cilësuar si kryevepër të dijes-ditë historike për tërë kombin shqiptar. Autostrada nacionale ‘Ibrahim Rugova’, Durrës-Merdare dhe abetarja unike janë dy segmentet më të rëndësishme qe bashkon shpirtërisht dhe fizikisht shqiptarët, në tërë hapësirën shqiptare, të cilët për më shumë se gjysmëshekulli e patën të ndaluar të flasin, të komunikojnë e të jetojnë të lirë, në vëllazëri me njëri-tjetrin. Pra, unifikimi i abetares unike, pasqyron vendosmërinë shqiptare për të jetuar të bashkuar në projektin e madh të integrimeve evropiane,(duke ruajtur tiparet   autoktone e historike) gjithnjë duke prezantuar vlerat e vërteta të qytetërimit shqiptar. Është tejet thelbësore kur gjeneratat e para arsimore, të fillojnë rrugëtimin e dritës së diturisë, me ABC-në e unifikuar, me të cilën rriten, kultivohen, arsimohen e formësohen kuadrot elite të kombit. Mbi këtë koncept ndërtohen vlerat e përbashkëta kombëtare -unifikimi etnokulturor etik e nacional.

Platforma nacionale domosdoshmëri

Një platformë ekzistuese në planin kombëtar, do të ruante (jo vetëm territoret shqiptare), por do të mbronte edhe frymën moderne një nacionale, përballë politikave globale dhe integrimeve. Në këtë kontekst, duke prezantuar teorinë realpolitike në të cilën gjenden shqiptarët në Ballkan (në rrafshin etnik), shton domosdoshmërinë e riorganizimit të frymës nacionale, në mënyrë që bashkëkombësit tanë në Maqedoni, Kosovë Lindore (Preshevë, Medvegjë e Bujanoc), si dhe vëllazëria çame, të ngrihen në prioritetet e politikës dhe diplomacisë gjithëshqiptare (Shqipëri-Kosovë). Rrethanat në të cilat e përshkojnë Ballkanin Perëndimor, na detyrojnë qe të ngremë një tis nacionalizmi të moderuar(jo në modelin arkaik e të maskave),por të atillë qe nënkupton kultivimin e vlerave kombëtare në gjeografinë shqiptare. Për të arritur këtë, kërkohet ndryshim rrënjësor në elitizmin tonë politik, në kontekst të të cilit duhet të vijnë në skenë liderë të guximshëm, të mençur dhe atdhetarë, në mënyrë qe të kultivohet politikë e pastër kombëtare, pa ndikime ‘oportuniste’ nga jashtë. Politikat labile, thjeshtë sa për të qeverisur (pa kredibilitet nacional), me ndikime të drejtpërdrejtë nga jashtë, nuk janë treguar aspak fleksibile e as të efektshme. Karrieristët dhe labilët duke iu bindur në çdo formë ndikimeve të jashtme, po dëmtojnë tej mase interesat tona kombëtare.

Modeli evropian nuk dëmton interesat shqiptare

Bashkimi Evropian, NATO-ja dhe SHBA-të, kanë në plan integrimin e Ballkanit sipas modelit europerëndimor, por kjo nuk kërkon qe shqiptarët t’i puthin këto vlera, duke zhbërë interesat e veta. Një gjë të tillë nuk e kërkon askush nga jashtë (Bruksel ose në Nju-Jork). Por,  çështjen shqiptare në Ballkan, (në përmasa shqetësuese) po e dëmtojnë grupet e forta mafioze qe aktualisht mbajnë ndikim të dukshëm në udhëheqësit politikë në Kosovë, Shqipëri, por edhe në Maqedoni (politikanët e fjetur në Shkup, kundër terrorit sllav ndaj civilëve shqiptarë). Vet fakti se politikanët shqiptarë më të kyçur në poste ministrore, qeveritare, ose të korporatave të fuqishme, bëhen milionerë. Dhe krejt në fund, prokuroritë dhe gjykatat e korruptuara gjer në palcë, bëjnë lustrimin e figurave të tyre (nëse ndodh të publikohet ndonjë skandal publik rreth korrupsionit).  Liderët të cilët proklamojnë vlera evropiane, për të puqur gjithçka qe projektohet në Bruksel, pa plan konkret për mbrojtjen e interesave nacionale, është debilizëm, servilizëm neveritës dhe paaftësi totale për qeverisje. Kjo për faktin se në planin e globalizmit ekopolitik (integrimet dhe tregu i lirë) mund të përfitojmë edhe ne si komb, natyrisht, nëse arrijmë të forcojmë bashkëpunimin ekonomik në mes të Kosovës dhe Shqipërisë (jo siç ka ndodhur gjer më sot, të favorizohen pacipërisht mallrat serbe e greke). Në të kundërtën, Greqia (përkundër falimentimit) do përpiqet gjithmonë të mbajë ndikim të fortë ekonomik dhe politik në Shqipëri, të shpërfillë çështjen çame, ndërkaq, Serbia të mbajë ndikim ekonomik e politik në Kosovë, Luginë dhe në Maqedoni. Përmes ndikimit ekonomik, sllavët do përpiqen të anatemojnë gjithmonë procesin e zgjidhjes politike afatgjate të çështjes shqiptare.

Kohezioni i brendshëm, domosdoshmëri

Shpëtimi real vjen nga bashkëpunimi i përhershëm dhe komunikimi i sinqertë. Jo nga koncepti arkaik, por nga funksionimi i pikëpamjeve një nacionale, në kontekstin shumëdimensional. Kohezioni brendakombëtar duhet mbështetur në konceptin etnohistorik dhe gjeopolitik në mënyrë qe çështja kombëtare shqiptare të hyjë në epokën e re të frymës së bashkimit të natyrshëm nacional. Bashkimi modern nënkupton hartimin e politikave përafruese (sistemi unik i arsimit i ekonomisë së tregut, reagimit uniform në mbrojtjen e interesave kombëtare në tërë hapësirën shqiptare etj.). Në këtë kontekst jo vetëm se do të mbrohen interesat tona nacionale(faktorizimi i shqiptarëve në Ballkan dhe Evropë), por kjo do të tehuajësonte përfundimisht interesat hegjemoniste serbo-greke, për eksterritore në dëm të shqiptarëve. Askush nuk mund t’i detyrojë  shqiptarët qe gjithmonë të mbahen peng i së kaluarës, i barrierave dhe stereotipave ballkanase. Por mbetet tejet kruciale qe të lirohemi nga pengu i vetvetes, i veprave dhe paaftësive tona, e më pas të hedhim gurin e fajësisë tek të tjerët. Jetësimi i abetares unike për të gjithë shqiptarët, si dhe autostrada Durrës-Morinë-Merdare, janë hapat e parë real të bashkimit nacional, nën ombrellën e unifikimit etnokulturor e gjeopolitik. Gjithashtu, bashkimi nacional-ekonomik është hapi tjetër qe i qon shqiptarët drejt integrimit të brendshëm gjeografik,(ekonomia nacionale) gjithnjë duke shtuar konkurrencën në tregun e ekonomisë rajonale e kontinentale. Pikëpamjet politike mund të ndryshojnë, bashkë me interesat e fuqive të mëdha në Ballkan, por ideali i bashkimit kombëtar të shqiptarëve në shtetin e tyre etnik e natyral, mbetet qëllim dhe vizion i përhershëm deri në realizimin e ëndrrës së rilindësve tanë për Shqipërinë unike.

Dënimi i gjatë me burg, që i është shqiptuar mjekut pakistanez, i cili është meritor për zënien e terroristit më të kërkuar në botë, duket se paraqet një shembull të drejtësisë së shtrembëruar.

Qeveria amerikane e ka bërë të qartë se kështu e sheh rastin e mjekut Shakil Afrid, i cili u dënua në Pakistan me 33 vjet burg, për shkak e se e ndihmoi CIA-n, që t’i bie në gjurmë Osama bin Ladenit.

Dënimi i tij në bazë të një ligji të vjetër fisnor, megjithatë, mund të jetë edhe bileta e tij drejt lirisë.

Rregulloret e Krimeve Kufitare (FCR), të hartuara nga kolonialistët britanikë në shekullin XIX, zbatohen ende në rajonet fisnore të Pakistanit. Por, shumë aspekte të rregulloreve, sipas ekspertëve ligjorë, nuk janë në përputhje me Kushtetutën e Pakistanit.

Sher Muhamed Kan, një avokat dhe aktivist për të drejtat e njeriut, me seli në Peshavar, thotë se gjyqi si dhe dënimi i Afridit shkel ligjin themelor të Pakistanit.

“Unë mendoj se dënimi i tij është i paligjshëm dhe jokushtetues. Ai bie në kundërshtim me nenin 10 të Kushtetutës, që garanton gjykim të drejtë të qytetarëve. Ai kishte të drejtë për gjykim të drejtë, por atij iu mohua një gjë e tillë”, thotë Kan.

Afridi u arrestua disa ditë pas vdekjes së Bin Ladenit, në qytetin verior të Pakistanit, Abotabad, në maj të  2011-s.

Ai akuzohej se kishte ndërmarrë një fushatë të rreme të vaksinimit, përmes së cilës siguroi ADN-në, e rrjedhimisht konfirmoi praninë e kryeterroristit në qytetin garnizon.

Sipas ligjit pakistanez, rastet e tilla bien nën juridiksionin e autoriteteve ku ka ndodhur krimi – që nënkupton se Afridi është dashur të gjykohet në Abotabad.

Në vend të kësaj, Afridi, u gjykua në fshehtësi, larg nga Abotabadi, në provincën e Kyberit, që është pjesë e Zonave Fisnore Federale të Pakistanit, në veriperëndimin e trazuar të vendit.

Kjo bëri që fati i tij të lidhej me Rregulloret e Krimeve Kufitare, sipas të cilave vendimet merren nga zyrtarët e qeverisë dhe pastaj vulosen nga një këshill i zgjidhur i kryepleqve fisnorë.

I akuzuari nuk ka avokat dhe ka pak burime për të kundërshtuar provat e paraqitura ndaj tij apo për të marrë në pyetje dëshmitarët.

Pas dy muaj të seancave dëgjimore, Afridi u dënua me 33 vjet burg.

Ai u dënua në bazë të akuzave për një shumëllojshmëri të krimeve mbi tradhtinë.

Dënimi menjëherë nxiti debat dhe reagime në Uashington.

Sekretarja amerikane e Shtetit, Hillari Klinton, tha se nuk kishte asnjë bazë për ndalimin e Afridit dhe shprehu keqardhje për dënimin.

Në të njëjtën ditë, një panel i Senatit amerikan, tha se do të rekomandojë shkurtim të ndihmave për Pakistanin në vlerë prej 33 milionë dollarësh, që nënkupton, një milion për një vit të dënimit të Afridit.

Islamabadi ka hedhur poshtë kritikat, duke i kërkuar Uashingtonit që të respektojë sistemin e drejtësisë së këtij vendi.

Disa vëzhgues parashohin se Pakistani, megjithatë do të ketë kokëçarje me këtë rast.

Një nga ta është gjenerali në pension Muhamed Saed, një analist i sigurisë, i cili e ka përcjellë së afërmi rastin e Afridit, për shkak të lidhjeve të tij të ngushta me çështjet e shërbimeve të fshehta.

Ai thotë se të metat në procesin legal që kanë çuar në dënimin e Afridit janë të qarta dhe ia lehtësojnë qeverisë pakistaneze rrëzimin e vendimit.

Kjo, pasi, një apel i mundshëm i Afridit, nëse shkon sipas rregullave të Rregulloreve të Krimeve Kufitare, do të përcillej te burokratët e lartë të qeverisë, dhe pastaj te një panel i zyrtarëve të lartë administratorë. Me një fjalë, qeveria ka në dorë fatin e Afridit.

Por, edhe po qe se ai apelon në gjykatë të rëndomtë, sërish sipas avokatit Khan, ai ka përparësi. Së pari, atij do t’i jepet shansi që ta hedhë poshtë vendimin, pasi që asnjëherë ai nuk është dashur të gjykohet jashtë Abotabadit.

Gjenerali Saed shkon aq larg sa sugjeron që i tërë procesi mund të ketë qenë me prapavijë.

Ai thotë se gjykimi është mbajtur sekret dhe larg syve të mediave dhe opinionit publik. Përfundimisht, nënvizon Saed, dënimi ka pasur për qëllim lirimin e Afridit.

“Mendoj se ai është dënuar, meqë ka presion të madh amerikan ndaj Pakistanit për ta liruar atë. Prandaj, ai është dënuar nën këto ligje, në mënyrë që apeli i tij në Gjykatën e Lartë të Peshavarit kundër dënimit të tij të pranohet. Ajo do ta rrëzojë dënimin dhe ai do të jetë i lirë që të largohet nga vendi”, thotë Saed. (a.i.)

“Project Syndicate”

Shkruan: Abdullah GYL, president i Turqisë

Turqia, kohët e fundit, ka qenë në ballë të debateve ndërkombëtare – ekonomike dhe politike. Në njërën anë, pavarësisht krizës ekonomike që ka përfshirë Evropën fqinje, Turqia mbetet ekonomia me rritje më të shpejtë në botë, pas Kinës. Në anën tjetër, nuk ka pothuajse asnjë çështje në agjendën globale – Iraku, Afganistani, Somalia, Irani, Pranvera Arabe – në të cilën Turqia nuk luan një rol të dukshëm.

Ky është një fenomen mjaft i ri. Deri para një dekade, Turqia është konsideruar si jo më shumë se një aleat i patundur i NATO-s. Kjo ka nisur të ndryshojë në vitin 2002, kur ka aguar era e stabilitetit politik, duke i dhënë jetë vizionit për një Turqi më të fortë.

Për këtë qëllim, qeveritë e Turqisë, nga viti 2002, kanë zbatuar reforma të guximshme ekonomike, që i kanë shtruar rrugën rritjes së qëndrueshme dhe kanë siguruar barriera kundër krizës financiare, që ka goditur më 2008.

Si rezultat, në më pak se një dekadë, bruto prodhimi vendor është trefishuar, duke e bërë Turqinë ekonominë e 16-të në botë. Për më tepër, vendi përfiton nga financat e forta publike, politika e kujdesshme monetare, dinamika e qëndrueshme e borxhit, sistemi i shëndoshë bankar dhe funksionimi i mirë i tregjeve kreditore.

Në të njëjtën kohë, ne kemi zgjeruar fushën e të drejtave individuale, e cila u nënshtrohej shqetësimeve të sigurisë. Kemi zbutur marrëdhëniet civile-ushtarake, kemi garantuar të drejta sociale dhe kulturore dhe kemi ndjekur problemet e pakicave etnike dhe fetare.

Këto reforma e kanë transformuar Turqinë në një demokraci më të gjallë dhe në një shoqëri më të qëndrueshme – në paqe me vetveten dhe në gjendje për të parë ambientin e saj të jashtëm me tjetër sy.

Thjesht, kemi ndaluar të shohim gjeografinë dhe historinë tonë si mallkim apo dëm. Përkundrazi, lokacionin në udhëkryq të Evropës, Azisë dhe Lindjes së Mesme, kemi nisur ta shohim si mundësi për të bashkëvepruar njëkohësisht me lojtarë të shumtë.

Si rezultat, kemi nisur të arrijmë në vendet fqinje dhe më gjerë. Jemi përpjekur të zgjerojmë dialogun politik, të rrisim varësinë e ndërsjellë ekonomike dhe të forcojmë mirëkuptimet kulturore dhe sociale.

Dhe, ndonëse dhjetë vjet janë kohë e shkurtër për një vlerësim përfundimtar të politikës së tillë ambicioze, ne, padyshim, kemi mbuluar terren të konsiderueshëm. Për shembull, ne kemi katërfishuar vëllimin tonë të tregtisë vetëm me fqinjët.

Në disa raste, kemi qenë po ashtu të rëndësishëm në lehtësimin e paqes dhe të pajtimit. Por, çfarë është më e rëndësishme, Turqia është bërë model i suksesit, që shumë vende përreth e kërkojnë.

Megjithatë, deri para një ose dy viti, disa ekspertë politikë kanë pyetur: “Kush e humbi Turqinë?” ose “Për ku është nisur Turqia?” – supozim se Turqia kishte zhvendosur aksin e politikës së jashtme larg Perëndimit.

Në fakt, orientimi i jashtëm i Turqisë ka mbetur konstant, sepse ai mbështetet në vlerat që ndajmë me botën e lirë. Ajo që ka ndryshuar është këmbëngulja jonë më e madhe në përpjekjet për të siguruar stabilitet më të madh dhe mirëqenie njerëzore në rajonin tonë – mbrojtje të lirisë, demokracisë dhe përgjegjësi jo vetëm për veten, por edhe për të tjerët.

Kjo qasje është reflektuar në Pranverën Arabe, të cilën Turqia e ka mbështetur me entuziazëm nga fillimi. Nuk kemi hezituar të anohemi kah ata që luftojnë për të drejtat dhe dinjitetin e tyre.

Në të vërtetë, për vendet si Tunizia, Egjipti, Libia dhe Jemeni, të cilat tani përpiqen të institucionalizojnë ndryshimet, Turqia është partneri më aktiv, duke ndarë përvojën dhe duke ofruar ndihmë konkrete në formën e bashkëpunimit ekonomik dhe në ndërtimin e kapaciteteve politike.

Në Siri, në anën tjetër, revolucioni nuk ka përfunduar ende, për shkak të shtypjes brutale të regjimit ndaj kundërshtarëve të tij. Çdo ditë, atje vdesin njerëz në ndjekje të dinjitetit.

Turqia po bën gjithçka të mundur të lehtësojë vuajtjet e njerëzve sirianë. Për fat të keq, komuniteti ndërkombëtar, si tërësi, deri më tash ka vepruar dobët për të siguruar përgjigje efektive ndaj krizës.

Pozicioni i Turqisë në programin bërthamor të Iranit ka qenë i qartë: ne kundërshtojmë kategorikisht praninë e armëve të shkatërrimit në masë në rajonin tonë. Përpjekjet për krijimin e tyre mund të shkaktojnë garë armësh në rajon, çfarë shpie në destabilizim të mëtejshëm dhe kërcënim të paqes dhe të sigurisë ndërkombëtare.

Ne mbështesim të drejtën e Iranit për të përdorur energji bërthamore për qëllime paqësore. Por, programi i Iranit duhet të jetë transparent dhe udhëheqësit e tij duhet të sigurojnë komunitetin ndërkombëtar për natyrën jo-ushtarake të tij.

Është thelbësore mbyllja e çarjes së besimit dhe hapja e rrugës për dialog kuptimplotë. Në prill, ne kemi organizuar raundin inaugurues të ringjalljes së bisedimeve ndërmjet komunitetit ndërkombëtar dhe Iranit.

Të jemi të qartë: nuk ka zgjidhje ushtarake për këtë problem. Ndërhyrja ushtarake mund ta ndërlikojë edhe më tej këtë çështje, duke krijuar shtresa të reja të konfliktit në rajonin tonë dhe më gjerë.

Në këtë dhe çështje të tjera, Turqia përpiqet të veprojë si një “fuqi e virtytshme”, e cila kërkon të rreshtojë interesat tonë kombëtarë me vlerat si: drejtësia, demokracia dhe dinjiteti njerëzor, si dhe të arrijë qëllimet e politikës së jashtme përmes bashkëpunimit të ndërsjellë dhe jo forcës.

Multikulturalizmi efektiv është aspekt kyç i këtij vizioni. Turqia ka shërbyer si anëtare e Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara në periudhën 2009-2010 dhe kërkon një tjetër mandat më 2015-2016. Marrë parasysh rëndësinë thelbësore të zhvillimeve në pjesën tonë të botës, kontributi i Turqisë në punën e Këshillit premton të jetë shumë i vlefshëm.

Për më tepër, në vitin 2015, ne do të marrim presidencën e G20-ës dhe jemi të përkushtuar për të përdorur mjetet dhe aftësitë tona për ta bërë atë një organ më efektiv të qeverisjes globale.

Transformimi i brendshëm i Turqisë gjatë dekadës së kaluar, e ka vendosur atë në një pozitë ideale, në dobi të rajonit dhe, në këtë mënyrë, edhe të komunitetit ndërkombëtar.

Ndonëse tashmë kemi arritur shumë, nga ne kërkohet edhe më shumë. Duke pasur parasysh sfidat e fqinjësisë sonë dhe rolin kryesor të rajonit në çështjet globale, Turqia nuk do të përmbahet nga marrja e përgjegjësive të reja. (v.t.)

Ndërkohë që sytë e ekspertëve të shumtë, politikëbërësve, gazetarëve dhe qytetarëve iranianë janë përqëndruar tek bisedimet nukleare në Bagdad, disa iranianë vëmendjen e tyre e kanë përqëndruar në veshmbathjen e shefes së Bashkimit Evropian për politikë të jashtme, Kethrin Eshton, e cila po e udhëheq takimin në Bagdad.

Mediat në Iran dhe ndjekësit e rrjeteve sociale kanë vërejtur se Eshton po vishet në mënyrë më konzervative se që kishte bërë në takimin e saj të fundit me autoritetet iraniane në Gjenevë vitin që shkoi.

Në pamjet nga takimi i vitit të kaluar, gjatë takimit me kryengeociatorin Said Xhalili, Eshton kishte veshur një bluzë të zezë, e cila tregontë më shumë seç duhej për iranianët.

Gazetat atëherë vendosën ta “veshin” vetë zonjën Eshton, duke ndërhyrë në fotografitë e takimit. Mediat vendosën vetë – secila për vete – për formën e bluzës së shefes së diplomacisë evropiane.

Shikoni këtu faqet e para të disa mediave iraniane që pasqyruan takimin atëbotë.

Gjatë bisedimeve të muajit të kaluar në Stamboll, me kryenegociatorin Xhalili, zonja Eshton kishte veshur një kostum, kurse rreth qafës kishte vënë një shami të bardhë.

Ky vendim i saj u përshëndet nga televizioni shtetëror Iranian, i cili vlerësoi se shefja e diplomacisë evropiane kishte bërë përpjekje të respektojë kodin “special” të veshjes në bisedimet me zyrtarët iranianë.

Gjatë raundit të fundit të bisedimeve në Bagdad, Eshton shkoi edhe një hap tutje. Ajo kishte veshur një xhaketë të gjatë, të kopsitur deri në qafë. Me të do të mund të lëvizte lirisht nëpër rrugët e Teheranit (me kusht që do të mbulonte edhe flokët), pa pasur frikë të arrestohej nga policia morale.

Sanksionet e pashembullta ndërkombëtare dhe kërcënimet me sulme ushtarake kanë bërë që Irani të kthehet në tavolinën e bisedimeve.

Nuk është ende e qartë nëse diplomacia e veshjes së zonjës Eshton ka ndihmuar në mbajtjen gjallë të këtyre negociatave.

Por, një gjë megjithatë është e qartë: në bisedimet e ardhshme në Moskë, dekolteja e saj – ose mungesa e dekoltesë – do të jetë në qendër të vëmendjes. (a.v.)

Oratori i famshëm Demosteni, duke mbajt një fjalim të zjarrtë në parlamentin e Athinës, me fjalën e vet magjike, u fliste athinasve mbi shpëtimin dhe lirinë e shtetit të rrezikuar. Dëgjuesit s’ ishin të interesuar për fjalimin e tij: disa koteshin, të tjerët gogësinin, e do të tjerë flisnin. Me të hetuar këtë gjë, Demosteni e ndërpreu fjalimin e vet të mrekullueshëm dhe e paralajmëroi një tregim mbi gomarin. Përnjëherë u krijua një heshtje mortore dhe njerëzit filluan t’i hapnin veshët e të dëgjoni tregimin mbi gomarin, sikur prej tij të varej fati dhe liria e Athinës.

Përballë sfidave të shumëfishta dhe debateve të polarizuara, shqiptarët tash dëgjojnë gjithfarë tregimesh për kombin, e më së shumti atë për gomarin. Mirëpo, ata më shumë se kurrë, kanë nevojë t’i  mbyllin veshët përballë tregimit për gomarin dhe t’i pastrojnë veshët kur  flitet përnjëmend për shpëtimin dhe lirinë e shtetit të rrezikuar.

Është thënë dhe përsëritet vazhdimisht se shqiptarët jetojnë në një moment tranzicioni të stërzgjatur. Tashmë ka një kohë të gjatë qysh kur përpëlitjet për demokraci vazhdojnë të mbesin shterp, ndërkohë që debatet e pafundme, gjithashtu pa sukses, kërkojnë shkaqet e kësaj gjendje vendnumërimi. Synimet tona kombëtare, për të sendërtuar aspiratat e kahershme për një komb të fort dhe të rikthyer dinjitetshëm, në shtratin e natyrshëm perëndimor, ende mbesin synime gjysmake, ndërkohë që zhvillimet pozitive janë të papashme, karshi të këqijave dhe problemeve të shumëfishta me të cilat sfidohemi.

Në kohë të tilla krizash, inteligjencia duhet të jetë ajo forca motorike që orienton shoqërinë, sidomos atëherë kur asaj i servohen gjithfarë modelesh të dyshimta dhe pse jo çorientuese. Inteligjencia e ka për detyrë që të ushqej qytetarin nga e vërteta dhe të priret vazhdimisht nga e vërteta, pa ekoivoke dhe ambiguitete të dëmshme.

Për të shpjeguar kontekstin shqiptar, e veçmas atë të Kosovës, empirikisht, mund të na ndihmoj shembulli shumë domethënës, i cili edhe pse flet për një ndodhi të lashtë në Greqinë antike, me domethënien dhe rëndësinë, tingëllon bukur në kontekstin tonë

Në këto ditë përplasjesh të ashpra për çështje kruciale, siç është identiteti kombëtar, kemi qenë dëshmitarë të një debati të ashpër, në thelbin e së cilës u shfaq kriza identitetit si çështje komplekse. Në këtë kohë, inteligjencia, e sidomos ajo që mund të cilësohet si “zyrtare” ka fut veshët në lesh dhe sorollatet poshtë e lart, e vetëkënaqur se ekziston, duke mos e kuptuar se asnjë fenomen, njeri apo lëvizje, nuk e ka vlerën apriori, nëse atë nuk e arsyeton, krijon dhe promovon.  Shqiptarët edhe dekadën e dytë të shek XXI, ballafaqohen me probleme të thella identitare, përmasat e së cilës janë tepër serioze dhe nëse nuk reagohet mençurish, mund të rezultojnë me pasoja të rënda. Kjo gjendje shtron natyrshëm pyetjen, a duhet shqiptarët të dëgjojnë tregimin për gomarin, në një kohë kur problemet e tyre janë të thella, të shumëllojshme dhe pa shenja për t’u tejkaluar shpejt dhe lehtë?

Parabola ne fjale, e përmendur në fillim të këtij teksti, është një sinjifikativ mjaft domethënës dhe përkundër lashtësisë, çuditërisht ne kontekstin shqiptar, ruan një domethënie të freskët, ku raporti mes atij qe flet dhe atij qe dëgjon, është identik me atë mes oratorit ne fjale dhe popullit qe e i përgjumur, i kotur dhe i painteresuar, ndodhet përballë dy alternativave për vendin. A duhet shqiptarët ende me i besue tregimit për gomarin apo duhet qytetari shqiptar të ndërgjegjësohet për rolin dhe përgjegjësinë që ka në shoqëri, që te dijë te dalloj tregimin për gomarin me tregimin për atdheun real? A duhet qytetari të kotet, ne kohen kur për fatin e tij behet shume zhurmë, madje shurdhuese?

Shqiptarët ka një kohë të gjatë që ndodhën përballë një gjendje të palëvizshme, e ku proceset pozitive mbesin preh e një politike jofrytdhënëse.

Shqiptarët, që një kohë të gjatë e panda, po dëgjon tregimin për gomarin, edhe pse janë të vetëdijshëm se shteti dhe kombi i tij ndodhet përballë një rreziku kërcënues. Prandaj, është koha që përgjumja dhe kotësia e gjatë të përfundojnë, jo duke dëgjuar tregimin për gomarin, por alternativat e shëndosha për shpëtimin dhe lirinë e shtetit të rrezikuar. E për këtë, duhet t’i rikthemi zanafillës së identitetit shqiptar dhe të mësojmë nga klasikët e mendimit shqiptar, të cilën kanë dhënë alternativat e shëndosha për të ardhmen e shqiptarëve. Koha nuk pret, andaj duhet të përplotësojmë boshllëqet e shumta, që të ecim dinjitetshëm drejt horizonteve të reja aq shumë të pritura.

Guardian

Shkruan: Misha Glenny

Vetëm dy javë pas tërmetit politik në Greqi, Serbia tani ka shënuar dridhje të forta, me humbjen e tash presidentit  në largim Boris Tadiq, kundrejt atij që njihej si nacionalist ekstrem.

Zgjedhjet mund të duken si një çështje lokale e Serbisë, por ato kanë potencial të shndërrohen në një problem rajonal dhe Evropian. Përveç dramave që kanë rrethuar Tribunalin e Hagës për krime lufte, rajoni i Ballkanit në vitet e fundit ka qenë larg vëmendjes publike.

Por, disa nga problemet më thelbësore politike dhe kushtetuese të vendeve të Ballkanit mbeten të pazgjidhura.

Dhe tani, ndikimi koroziv i recesionit dhe kriza në euorozonë rrezikon t’i “helmojë” edhe më shumë disa nga këto çështje të pazgjidhura.

Dridhjet nga tërmeti janë ndjerë përtej Beogradit, sepse presidenti i ri, Tomisllav Nikolliq, dikur ishte shërbyes besnik dhe pasardhës i Vojisllav Sheshelit, liderit të vetëshpallur të lëvizjes vrastare çetnike, i cili gjendet në gjykim në Hagë që nga viti 2007.

Tani, politikanët jashtë Serbisë po mbajnë frymën. A do të lejojë Nikolliqi shpërthimin e paragjykimeve që ka dhe të lëkund stabilitetin rajonal?

Në të ardhmen e afërt, kjo edhe mund të mos ndodhë.

Perëndimi, Shtetet e Bashkuara, Britania dhe Gjermania veçanërisht, kanë investuar përpjekje të konsiderueshme diplomatike për ta bindur Nikolliqin që të shkëputet nga Shesheli, duke argumentuar se nëse nuk e përqafon rrugën drejt Bashkimit Evropian, au do të mbetet gjithmonë një figurë e margjinalizuar.

Në prononcimet e tij të para, Nikolliq ka thënë se “Gjermania ka qenë aleati më i rëndësishëm politik i Serbisë”, një deklaratë befasuese kjo marrë parasyshë vërejtjen që Angela Merkel i ka dhënë Serbisë, për të zbutur pozicionin e saj karshi Kosovës nëse dëshiron të arrijë synimin për anëtarësim në bllokun evropian.

Dhe pavarësisht kësaj, fitorja e Nikolliqit, e kombinuar me ngritjen shqetësuese të popullizmit në Hungari, në kufi me Serbinë, duhet të shihet si një thirrje alarmi për BE-në.

Kriza në euorozonë ka dëshmuar ngritjen e partive nacionaliste, e madje edhe fashiste në shumë pjesë të kontinentit. Me një shkallë ndër më të lartat të papunësisë dhe varfërisë, vendet e Ballkanit janë të hapura për këtë sëmundje lemeritëse.

Vërtetë dikush mund të lavdërojë elektoratet në Ballkan që kanë rezistuar deri më tash të joshen nga nacionalizmi, por nëse ekonomitë e tyre zbehen edhe më shumë, ashtu siç është parashikuar, zgjidhjet nacionaliste do të fillojnë të parapëlqehen më shumë.

Bosnja, Serbia, Kosova dhe Maqedonia janë ende në betejë me çështjet filozofike të identitetit politik dhe stabiliteti mund të pësojë goditje. Kjo është vetëm edhe një arsye e fortë pse liderët evropianë duhet të përballen me krizën dhe të stimulojnë zhvillimin ekonomik.(a.v.)

• përkthimi është përmbledhje e artikullit origjinal, të cilin mund ta lexoni këtu.